Een feestelijk, warm en inhoudelijk moment van samenzijn, waar vrijheid centraal stond. Onder een stralende voorjaarszon genoten bezoekers van muziek, lekkernijen, gesprekken en een bijzondere toespraak van gastspreker Simone Scheffer.
De High LiberTea - onderdeel van het landelijke programma Vrijheidsmaaltijden - was volledig uitverkocht. Bezoekers werden getrakteerd op thee, koffie, de Vrijheidssoep '25 met hartige en zoete hapjes, omlijst door zang en retro-liedjes van het trio Hot & Toasty. De middag stond in het teken van verbinding, herdenken én vieren.
Een bijzonder moment tijdens de High LiberTea was de persoonlijke toespraak van Simone Scheffer. Ze sprak met openheid en bezinning over wat vrijheid voor haar betekent:
Toespraak Simone Scheffer | 5 mei 2025
Daar zitten we dan, op 5 mei 2025 bij de High LiberTea in Harlingen. Om te vieren dat ons land 80 jaar geleden bevrijd werd van de Duitse bezetter. We hebben een hapje en een drankje, maken straks misschien nog een dansje en gaan vrolijk weer naar huis. In vrijheid.
Toen me gevraagd werd om hier een praatje te houden over vrijheid, dacht ik: natuurlijk. Dat wil ik wel. Maar daarna werd het toch anders. Want wat zeg je over vrijheid? En er is al zoveel over gezegd.
En wat betekent dat woord eigenlijk voor mij? Sta ik eigenlijk wel stil bij de vrijheid die ik heb? En wat voor soorten vrijheden hebben we het dan over? Over de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van handelen naar eigen wil, zonder beperkingen of belemmeringen? Vrijheid in het klein of in het groot?
Nou zou ik hier een hele verhandeling kunnen houden over al die vrijheden die we 80 jaar geleden weer terugkregen, na vijf jaar bezetting door de Duitsers. Maar volgens mij is daar al heel veel over gezegd. Of over de vrijheid waarin we nu leven maar dat die vrijheid onder druk staat. Over de coronatijd, waarin we een stuk vrijheid kwijtraakten voor onze eigen bestwil, maar waar wantrouwen naar overheid en wetenschap nog sterker werd bij een aantal mensen, waar we avondklokken hadden en strenge regels maar ook waar mensen zich niet vrij voelden te zeggen wat ze vonden.
Maar je kunt ook zeggen dat er de laatste jaren een grote groep mensen is die zich vrijer voelt te zeggen wat ze vinden. We zien het in heel Europa, en in Amerika. Persoonlijk vind ik het vreselijk wat er gebeurt met het populistische en rechtse beleid dat meer en meer de overhand krijgt. Ook bij ons. Maar aan de andere kant, het is ook de vrijheid van mensen om te zeggen wat ze vinden. Hoe erg ik het ook vind, als mensen vinden dat buitenlanders geweerd moeten worden, er grensposten moeten komen en die anderen niet dezelfde rechten hebben dan wij, autochtonen. Door dat soort gedachten komt de vrijheid van een ander weer in het geding. Dus ja, vrijheid is een ingewikkeld begrip.
In het wetboek van strafrecht staat dat het in Nederland niet is toegestaan om iemand bewust te beledigen op basis van ras, godsdienst, levensovertuiging, beperking of seksuele geaardheid.
En daar zit natuurlijk het schemergebied. Wat is discriminatie, wat is belediging? Ik vind dat steeds moeilijker om mee om te gaan. Want waar is mijn vrijheid als iemand dingen zegt waarvan ik vind dat ze over de grens gaan? Zeg ik er wat van? Ga ik in discussie of laat ik het gaan? Op social media zie ik steeds meer dingen voorbij komen die me zeer doen. Maar steeds minder ga ik er tegenin. Geen zin in de heftige reacties, geen zin om uitgescholden te worden of erger. Dus ja, wat is vrijheid? Mijn gedachten zijn vrij, is zo’n uitdrukking.
Zeer recent is het verhaal over de jongeren in het AZC van Sint Annaparochie. Een minister tweet dat het onbegrijpelijk is dat ze op kosten van de samenleving naar de Efteling gaan. Het uitje wordt geschrapt. Ik wil dan roepen dat ik het verschrikkelijk vind dat het zo ongenuanceerd is en zo hard. Maar ik doe het niet. En als er dan een actie op gang komt en er veel geld wordt opgehaald om de kinderen wél dat uitje te geven wil ik dat delen. Gelukkig, er zijn meer mensen die anders denken. Maar ook dan hou ik me stil. Mijn gedachten zijn van mij. En ik deel ze wel met mensen die ik vertrouw. Maar is dat genoeg?
En zo zijn er deze tijd steeds keuzes om te maken. Misschien moet ik me voornemen mijn mening toch weer meer te ventileren. Want de zwijgende massa kan een kanteling veroorzaken. De vrijheid van ons allen is ook die van die ene persoon die ‘m niet meer voelt of van wie het afgenomen wordt. Ik hoop dat we die vrijheid kunnen koesteren, bewaken en bewaren. En dat vraagt ook nu om actie.
Maar het is feest vandaag! En omdat het een feestdag is, waar muziek een hoofdrol speelt, heb ik nog een paar nummers opgezocht over vrijheid en vrede. Ik heb er een paar regels uitgehaald.
Zo schreef Huub van der Lubbe:
Dit is de grote vrijheid, je mag zeggen wat je denkt
Niet dat het iets uitmaakt
Met hoeveel je ook bent
Ze doen toch wat ze willen, al moet de hele boel vergaan
Lief trek iets moois aan
Dan gaan we dansen!
Niet het meest florissante natuurlijk, die gedachten van Huub.
Een andere is van het Klein Orkest:
En de vogels vliegen van oost naar west Berlijn
Worden niet teruggefloten
Ook niet neergeschoten
Over de muur, over het ijzeren gordijn
Omdat ze soms in het oosten en soms ook in het westen willen zijn
Ook niet het meest vrolijke idee over vrijheid.
Bob Marley zong de Redemption song:
Emancipate yourselves from mental slavery
None but ourselves can free our minds
Dat komt toch meer in de buurt van wat en wie we mogen zijn.
En dat doet ook Piter Wilkens:
It docht der net ta wat jim ek ferbiede
Wat ik yn ‘e harses ha
It lit him net liede
Jim komme der net by,
Myn tinzen binne frij
En wat te denken van John Lennon:
You may say, I am a dreamer, but I am not the only one
I hope some day you will join us
And the world will live as one
En dan nog een nummer van Huub van der Lubbe van De Dijk:
Natuurlijk zijn er pummels
Zakkenwassers en etters
Ophitsers en zwetsers
Vernachelen het feest
Natuurlijk zijn er eikels
Er zijn drabbers en zeikers
Tirannen
Foute mannen
Ze zijn er altijd geweest
Maar:
Wij zijn er ook nog
Wij zijn met de meesten
Met mensen die snappen hoe je als vriend
Door de verschillen heen, over grenzen
Elkaar recht in de ogen kijkt
En dat is voor mij toch de beste boodschap. Recht in de ogen, het open gesprek aangaan en durven tegenspreken als je vindt dat dat moet. Niet om de vrijheid van de ander af te nemen, maar wel die van de kwetsbare te beschermen.
En voordat het te laat is, zeg ik: laten we dansen. Op de vulkaan.
Die dans kwam er. Tijdens de After DansparTea veranderde het plein van Milûk in een openlucht dansvloer. Hoewel deze feestelijke afsluiter wat minder bezoekers trok dan gehoopt, maakten de aanwezigen er een vrolijke nazit van - met muziek, ontmoeting en spontane dansjes op de klanken van Hot & Toasty.
Harlingen vierde 80 jaar vrijheid met ontmoeting, muziek, gesprekken én dans – een ode aan het leven in vrijheid.
- Bekijk hieronder de sfeerimpressie gemaakt door Dorus Breidenbach©
