Sinds haar ingebruikname in 1951 is Terschelling haar officiële thuishaven. Juist in dit bijzondere jubileumjaar kan het schip haar eigen thuishaven echter niet aandoen. Voor het bestuur, de vrijwilligers, donateurs en vele liefhebbers van het schip is dat moeilijk te bevatten. Een schip dat al 75 jaar onlosmakelijk verbonden is met Terschelling, moet voor haar eigen eiland buitengaats voor anker blijven.
75 jaar Holland
De Holland werd gebouwd bij Scheepswerf Ferus Smit in Foxhol en kwam eind 1951 in dienst bij Rederij Doeksen. Het schip werd ingezet als sleepboot en passagiersschip op de verbinding tussen Harlingen en Terschelling. Met haar luxe salons bood zij tijdens de overtochten plaats aan honderden passagiers.
Een van de meest bijzondere onderdelen van de Holland is haar oorspronkelijke 10- cilinder Werkspoor-dieselmotor van 3.000 pk. Volgens het bestuur is deze motor van grote betekenis voor het Nederlandse industriële erfgoed en, voor zover bekend, de enige nog draaiende motor van dit type.
In de afgelopen 75 jaar groeide de Holland uit tot een icoon van het Nederlandse varend erfgoed. Het schip en haar bemanning waren betrokken bij ongeveer 200 reddingsacties. Vandaag de dag wordt de Holland met grote inzet door vrijwilligers onderhouden en ingezet voor onder meer vaartochten, zakelijke evenementen en de jaarlijkse Meesleperdagen voor sponsors en donateurs.
Een jubileumjaar met een pijnlijke boodschap
Juist daarom komt de huidige situatie extra hard aan. Voor evenementen waarbij de Holland met gasten en sponsors naar Terschelling wil varen, kan het schip momenteel niet in de haven afmeren. Volgens het bestuur is toegang tot de haven door het Gemeentelijk Havenbedrijf en Rijkswaterstaat niet toegestaan. Daarbij spelen onder meer de afgekeurde kades en de beperkte beschikbaarheid van ligplaatsen een rol. Ook de steiger waar de Holland jarenlang afmeerde, kan momenteel niet worden gebruikt.
Het gevolg is bijzonder wrang: wanneer de Holland met bijvoorbeeld honderd gasten naar Terschelling vaart, moet zij buitengaats voor anker blijven. De gasten moeten vervolgens met lokale tenders naar de wal worden gebracht. Dat brengt niet alleen praktische problemen met zich mee, maar ook aanzienlijke extra kosten. Daarnaast moet in deze situatie toeristenbelasting worden afgedragen. Volgens het bestuur hebben deze extra kosten inmiddels directe gevolgen voor evenementen. Sommige partijen zien er om die reden vanaf om een evenement met de Holland te organiseren.
Dat doet pijn. Niet alleen financieel, maar vooral emotioneel
Want hoe leg je aan gasten uit dat een schip dat al 75 jaar bij Terschelling hoort, niet welkom is in haar eigen thuishaven?
Uitwijken naar Vlieland
Voor verschillende evenementen wordt inmiddels uitgeweken naar Vlieland. De gasten worden daar aan wal gebracht en de kosten voor het inzetten van tenders zijn bovendien lager.
Het is een praktische oplossing, maar het voelt niet als een echte oplossing.
Terschelling is sinds 1951 onderdeel van het verhaal van de Holland. Hier begon haar geschiedenis als passagiersschip en sleepboot. Hier liggen 75 jaar herinneringen, duizenden aankomsten en vertrekken en een bijzondere band met bewoners, ondernemers en bezoekers van het eiland. Een andere haven kan een praktische bestemming zijn. Maar zij kan de historische thuishaven niet vervangen.
Een incident tegenover duizenden veilige aankomsten
Volgens het bestuur speelt een incident uit het verleden, waarbij de Holland een aanvaring met de kade heeft gehad, mogelijk een belangrijke rol bij de huidige beperkingen.
Het bestuur begrijpt dat veiligheid altijd voorop moet staan. Tegelijkertijd wijst het erop dat daar tegenover duizenden probleemloze aankomsten en vertrekken van de Holland staan.
Juist daarom wil het bestuur niet tegenover partijen staan, maar blijven zoeken naar een oplossing. Er zijn inmiddels meerdere gesprekken gevoerd met de betrokken partijen, maar helaas hebben deze tot op heden niet geleid tot een concrete en werkbare oplossing.
Het bestuur begrijpt dat er binnen de haven verschillende belangen spelen en dat veiligheid voorop moet staan. Tegelijkertijd blijft de vraag onbeantwoord waarom er, ondanks de lange geschiedenis van de Holland en de vele probleemloze aankomsten en vertrekken, geen mogelijkheid kan worden gevonden om het schip onder veilige voorwaarden weer toegang tot haar historische thuishaven te geven.
Oproep: geef de Holland haar thuishaven terug
Het bestuur en de vrijwilligers van de Holland roepen daarom de gemeente, het havenbedrijf en Rijkswaterstaat op om opnieuw naar de situatie te kijken. Niet om veiligheidsregels terzijde te schuiven. Niet om risico's te nemen. Maar om samen te onderzoeken of er een veilige, praktische en werkbare oplossing mogelijk is.
Kan er bijvoorbeeld worden gekeken naar een tijdelijke ligplaats? Naar specifieke voorwaarden voor het afmeren? Naar begeleiding bij binnenkomst? Of naar andere maatregelen waarmee de veiligheid kan worden gewaarborgd?
De Holland hoort bij Terschelling.
En Terschelling hoort bij de Holland.
Misschien is het tijd om haar weer thuis te laten komen.
- Onderstaande: column van Sjoerd Galema in het Friesch Dagblad.
