Geachte heer Beemsterboer en overige fracties en ambtelijke medewerkers,
Namens Harlinger Belang willen wij beginnen met het uitspreken van onze waardering voor de heer Beemsterboer als informateur en formateur in dit proces. In een gemeente die voor hem vooraf grotendeels onbekend was, heeft hij op respectvolle en zorgvuldige wijze leidinggegeven aan de gesprekken tussen de partijen. Ook willen wij onze dank uitspreken richting de betrokken ambtenaren die veel tijd en inzet hebben geleverd aan het opstellen van dit bestuursakkoord en de financiële doorrekeningen die daarbij horen. Dat verdient waardering.
Harlinger Belang heeft de afgelopen periode serieus, open en constructief deelgenomen aan de gesprekken rondom dit akkoord. Wij hebben meegedacht, voorstellen ingebracht en geprobeerd vanuit inhoud en samenwerking bij te dragen aan een goed toekomstbeeld voor Harlingen, Midlum en Wijnaldum.
Laat duidelijk zijn dat wij in dit akkoord veel onderwerpen herkennen waar ook Harlinger Belang waarde aan hecht. Er staan ambities in op het gebied van wonen, leefbaarheid, veiligheid, participatie, sport, cultuur en de positie van onze dorpen. Op meerdere onderdelen zien wij punten terug die aansluiten bij ons eigen verkiezingsprogramma en ideeën die wij tijdens het proces hebben ingebracht.
Maar tegelijkertijd moeten wij eerlijk zijn over het gevoel dat bij onze fractie en binnen onze partij leeft. Ondanks de mooie woorden over openheid, participatie en samenwerking ervaren wij onvoldoende vertrouwen in een verandering binnen de bestuurscultuur van onze gemeente.
Voor Harlinger Belang gaat democratie namelijk niet alleen over de uiteindelijke stemming in deze raadzaal. Democratie gaat ook over het proces daar naartoe. Over de vraag of iedere partij daadwerkelijk wordt meegenomen in belangrijke keuzes. Of argumenten nog invloed kunnen hebben. En of inwoners en volksvertegenwoordigers het gevoel hebben dat hun stem er werkelijk toe doet.
Juist daarin hebben wij als partij voor ons gevoel de afgelopen jaren te weinig ontwikkeling gezien en ook in dit formatieproces.
Tijdens de eerste gesprekken rondom de formatie is richting Harlinger Belang aangegeven dat wij eerst maar eens moesten aantonen dat er rust binnen de partij en de fractie aanwezig zou zijn. Ook werd benoemd dat wij een nieuwe fractie zijn. Dat terwijl wij democratisch gekozen zijn door inwoners van deze gemeente en juist nieuwe geluiden onderdeel horen te zijn van een gezonde democratie. En wij als Harlinger Belang de 3de grootste partij zijn geworden na de verkiezingen is er vooraf al besloten ondanks de stemmen van de inwoners wij geen partij mogen zijn binnen een nieuw te vormende coalitie.
Tegelijkertijd zien wij nu dat er in de praktijk grotendeels automatisch wordt uitgegaan van voortzetting van hetzelfde college en dezelfde wethouders als in de vorige bestuursperiode. Nog voordat de nieuwe gemeenteraad überhaupt wethouders heeft benoemd, zijn installatiedata, portefeuilleverdeling en bestuurlijke invulling al grotendeels vastgezet.
Dat roept bij Harlinger Belang de vraag op hoeveel ruimte er werkelijk nog is voor het open democratische gesprek binnen deze raad.
Want uiteindelijk benoemt de gemeenteraad de wethouders namens alle inwoners van de gemeente Harlingen. Toch ervaren wij als nieuwe raad onvoldoende invloed op de samenstelling van het college, de verdeling van verantwoordelijkheden en de inhoudelijke afwegingen die daarbij horen.
Wat wij als fractie en partij van Harlinger Belang graag anders hadden gezien is de samenstelling van het college. We hebben namelijk 3 wethouders en wij hadden graag gezien dat 1 wethouder zou worden aangesteld namens de oppositiepartijen.
Ook rondom belangrijke dossiers zien wij tijdens het formatieproces dezelfde bestuurscultuur terug. Een voorbeeld daarvan is de discussie rondom het project Kieste wielen en het Koemen terrein. Het gaat ons daarbij nadrukkelijk niet om het projectplan zelf. Het gaat ons om de manier waarop hierover gesproken werd. Wanneer collegepartijen vooraf gezamenlijk al aangeven dat een keuze feitelijk gemaakt is voordat het debat in de raad volledig heeft plaatsgevonden, dan raakt dat wat ons betreft de kern van democratische besluitvorming.
Tevens gaat het ons ook om hoe dit tijdens de formatie gesprekken op tafel werd gegooid.
Dat gevoel leeft niet alleen binnen onze fractie, maar ook onder inwoners van onze gemeente. Veel mensen hebben het idee dat zij wel mogen meepraten, maar dat belangrijke besluiten vaak al genomen zijn voordat hun stem werkelijk gehoord wordt.
Daarnaast hebben wij zorgen over de manier waarop bestuurders verbonden blijven met wat er leeft binnen het sociaal domein. Juist binnen onderwerpen als jeugdzorg, bestaanszekerheid en ondersteuning van kwetsbare inwoners vinden wij het belangrijk dat bestuurders niet alleen sturen op rapportages, organisatiestructuren en beleidsstukken, maar ook actief zicht houden op wat inwoners daadwerkelijk ervaren.
Een wethouder moet geen individuele hulpverlening over te nemen. Maar wanneer bestuurders uitsluitend afhankelijk zijn van signalen vanuit systemen en organisaties, ontstaat het risico dat de werkelijkheid van gezinnen, jongeren en inwoners onvoldoende zichtbaar wordt. Juist in het sociaal domein vinden wij dat bestuurders bereid moeten zijn verder te kijken dan alleen de systeemkant. De menselijke maat ontstaat niet alleen achter een bureau, maar juist in verbinding met de samenleving.
Ook inhoudelijk hebben wij twijfels bij delen van dit bestuursakkoord. Hoewel veel onderwerpen benoemd worden, missen wij op meerdere onderdelen concrete keuzes, duidelijke prioriteiten en heldere uitwerking. Ook de financiële onderbouwing geeft naar onze mening onvoldoende inzicht in hoe middelen uiteindelijk besteed gaan worden en welke keuzes daadwerkelijk gemaakt zullen worden wanneer financiële ruimte onder druk komt te staan.
Dat betekent niet dat wij vinden dat alles slecht gaat binnen de gemeente Harlingen. Integendeel. Er gebeuren veel goede dingen in onze gemeente en veel mensen zetten zich dagelijks met grote betrokkenheid in voor Harlingen. Maar goed bestuur betekent óók openstaan voor signalen wanneer dingen niet goed gaan. Het betekent bereid zijn om kritiek serieus te nemen en inwoners niet alleen te horen wanneer het goed uitkomt.
Want juist wanneer inwoners het gevoel krijgen dat besluiten al genomen zijn voordat hun stem werkelijk gehoord wordt, ontstaat afstand tussen inwoners en politiek. En die afstand willen wij als Harlinger Belang juist kleiner maken.
Wij willen een gemeenteraad waarin debat weer zichtbaar mag zijn. Waar verschillen van inzicht niet vooraf worden dichtgetimmerd, maar open besproken kunnen worden. Waar iedere partij, groot of klein, daadwerkelijk gehoord wordt. En waar inwoners voelen dat hun stem niet alleen tijdens verkiezingen telt, maar gedurende de hele bestuursperiode.
Harlinger Belang zal zich daarom de komende jaren constructief blijven opstellen richting alle partijen in deze raad. Waar voorstellen bijdragen aan een sterker, eerlijker en leefbaarder Harlingen zullen wij die steunen. Waar nodig zullen wij kritisch zijn, vragen stellen en het debat voeren. Altijd inhoudelijk, respectvol en vanuit betrokkenheid bij onze gemeente. Wij zullen bovenal zichtbaar en benaderbaar blijven voor de inwoners van onze mooie gemeente en bij beslissingen en stemmingen zullen wij ten alle tijden dit doen in vooraf de samenspraak binnen onze partij en zullen vooraf de stemmingsronde doen binnen ons partij en dit standpunt aannemen binnen de raad.
En juist vanuit deze overtuiging en stemming binnen Harlinger Belang kunnen wij vandaag dit bestuursakkoord niet ondertekenen.
Dank u wel.
