Door: Stichting Afvaloven NEE
De provincie Fryslân heeft jarenlang toegestaan dat de Reststoffen Energie Centrale (REC) in Harlingen structureel en fors méér rookgassen uitstootte dan vergund. Dat blijkt uit documenten van toezichthouder FUMO en recente verklaringen van de afvaloven zelf. Stichting Afvaloven Nee (SAN) eist nu onmiddellijke intrekking van de vergunning en directe stillegging van de installatie.
Volgens Stichting Afvaloven NEE (SAN) is inmiddels onomstotelijk vast komen te staan dat de recente uitbreidingsvergunning van de REC al bij verlening in 2023 ondeugdelijk was. Bij de aanvraag is gewerkt met onjuiste en onvolledige gegevens over het rookgasdebiet. Veel draait om de gehanteerde meetonzekerheid. De REC, onderdeel van afvalverwerker Omrin, knoeide eerst bij de omrekening van de debieten naar 11% zuurstof. Daarnaast werd een meetonzekerheid van 21% gehanteerd, terwijl 4% is toegestaan.
Verkeerde ingediende informatie bevestigd door advocaat van de REC
In een brief aan de Raad van State, waar op dit moment de verleende vergunning door SAN wordt aangevochten, heeft de advocaat van de REC bevestigd onjuiste informatie te hebben gebruikt bij het indienen van de vergunning. Er is ten onrechte gedacht dat met een meetonzekerheid gewerkt kon worden van 21%. Door dit falen ligt de daadwerkelijke uitstoot sinds 2011 structureel vér boven de vergunde waarden. SAN heeft Gedeputeerde Staten van Fryslân daarom dringend opgeroepen om met onmiddellijke ingang de nog niet onherroepelijke vergunning in te trekken.
Toezichthouder is al vanaf 2016 op de hoogte van structurele overschrijdingen
Uit een eerder door de SAN ingediend Woo verzoek (Wet openheid overheid) is een interne FUMO-brief boven tafel gekomen. Uit die brief blijkt dat de toezichthouder zelf al in 2016 tot de conclusie gekomen was dat de afvaloven gemiddeld circa 230.000 Nm³ rookgas per uur uitstootte. Dat is zo’n 30 procent boven het vergunde niveau. De adjunct-directeur van destijds noemde het expliciet als een voortdurende overtreding van de milieuwetgeving. Echter: een actief en uitvoerend handhavend optreden bleef uit. Opvallend hierbij is dat de betreffende adjunct-directeur kort daarna op ‘een functie elders’ terecht is gekomen.
“Dit is geen administratieve fout” zegt de woordvoerder van SAN. “Dit is een jarenlang patroon van een overheidsbedrijf met structurele overschrijdingen, verkeerde aannames en het wegkijken door toezichthouders en bestuurders. Omrin, de provincie en de toezichthouder wisten het – en deden niets.”
De huidige vergunningen van de REC zijn overigens gebaseerd op een milieueffectrapportage (MER) uit 2007. Ondanks latere uitbreidingen van capaciteit en verruiming van het rookgasdebiet is de MER nooit aangepast. Ook de meest recente vergunning uit 2023 is gebaseerd op een aanvraag waarin het werkelijke rookgasdebiet opnieuw veel te laag is voorgesteld.
“Dat betekent dat de provincie een illegale situatie heeft proberen te ‘legaliseren’ op basis van opnieuw onjuiste informatie,” aldus de advocaat van SAN. “Dat is juridisch onhoudbaar. Ook de beginselplicht tot handhaving laat hier geen enkele beleidsruimte.”
Gezondheid en natuur structureel genegeerd
De uitstoot van de afvaloven is direct relevant voor de gezondheid van omwonenden en voor kwetsbare natuur, waaronder het nabijgelegen Waddengebied, een Natura2000 gebied met een UNESCO Werelderfgoed status. Juist daarom rust op het provinciebestuur een verhoogde zorgplicht, stelt SAN. Dat individuele burgers en een maatschappelijke stichting deze feiten boven water moesten halen, noemt SAN daarbij “onthutsend”.
“Dit dossier laat zien dat niet de vergunninghouder, niet de toezichthouder en niet het bevoegd gezag deze misstand hebben gecorrigeerd,” zegt de woordvoerder. “Dat ondermijnt het vertrouwen in de overheid op een fundamentele manier.”
Eis: afvaloven per direct dicht
SAN heeft het College van Gedeputeerde Staten formeel gesommeerd om:
- de omgevingsvergunning REC B.V per direct in te trekken,
- de installatie per direct stil te leggen zolang geen rechtsgeldige vergunning bestaat;
- binnen veertien dagen te laten weten welke handhavingsmaatregelen worden genomen.
Blijft actie uit, dan volgt verdere escalatie. Omdat er geen sprake meer is van een incident, maar van een overduidelijk jarenlang patroon, is SAN inmiddels bezig om een strafrechtelijk dossier bij het Openbaar Ministerie af te ronden.
“Verder uitstel is bestuurlijk, juridisch en maatschappelijk onhoudbaar,” aldus de advocaat van SAN. “Wie nu nog niet ingrijpt, neemt bewust verantwoordelijkheid voor het voortduren van een illegale en potentieel schadelijke situatie.”
Bijlagen:
-
260206 eis tot direct stilleggen REC.pdf — PDF-bestand, 2.52 MB (2644333 bytes) -
260211 reactie FUMO verzoek aanvullende gegevens aanvraag SAN - Lange Lijnbaan 14- Harlingen kopie (geanonimiseerd).pdf — PDF-bestand, 1.11 MB (1163719 bytes)
