Van Campen & Dijkstra

Van Campen & Dijkstra

Stap over naar RegioBank met onze gratis overstapservice. Loop binnen op Voorstraat 94 of bel 0517-212140 voor een afspraak.
Peter Kuiper, voor oog en oor

Peter Kuiper, voor oog en oor

Nieuwe bril, contactlenzen of hooroplossing? Bij Peter Kuiper, dé opticien en audicien bent u aan het juiste adres.
Expert Harlingen

Expert Harlingen

Wil je meer weten over het duurzaam verwarmen van je huis met infrarood? Kom langs!
C.L. International: Goed op weg

C.L. International: Goed op weg

Het bergingsbedrijf voor Noord-West Friesland, Terschelling en Vlieland.
Harlinger UITagenda

Harlinger UITagenda

De Harlinger UITagenda is de centrale agenda van alle evenementen en activiteiten in en rondom Harlingen.
Ondernemend Harlingen

Ondernemend Harlingen

Ondernemend Harlingen is hét platform voor alle bedrijven in en rondom Harlingen. Onderneem het in Harlingen, Welkom aan Zee!
Gemeente Harlingen

Gemeente Harlingen

Hier vindt u alle informatie over de producten en diensten van de gemeente Harlingen.

Beeld 'No Return' in Harlingen onthuld

14-10-2023

HARLINGEN - Vrijdag 13 oktober 2023 heeft burgemeester Ina Sjerps, op de kop van de Waddenpromenade, het beeld 'No Return' onthuld.

Beeld 'No Return' in Harlingen onthuld No return - Foto: Dorus Breidenbach©
Het beeld is gemaakt door beeldhouwer Ilse Oelbers en vertegenwoordigt mensen over de hele wereld en van alle tijden. Ilse werkt momenteel aan een beeldengroep met het thema ‘no return’. De levensgrote bronzen sculptuur van de oude vrouw is het eerste beeld uit deze groep. No Return wordt aan gemeente Harlingen geschonken door mevrouw Hans Boonstra. No Return staat voor de kwetsbare positie van de mensheid. Van oudsher biedt Harlingen veel mensen een thuis.
 
Ilse Oelbers: "Harlingen mag trots zijn op de wijze waarop mensen in nood worden opgevangen. Mensen die hulp nodig hebben, die niet weten waar ze naar toe moeten. Het beeld toont een vrouw die alles wat ze bezit heeft meegenomen en nu in Harlingen aankomt. Gelukkig…"
 

Speech 'No return' burgemeester Ina Sjerps

Omstreeks 1740/1745 verliet ene Sjerp Imkes met zijn aanstaande, Rigtje Ipes, zijn voorouderlijk huis, de Minnema State in Arum, en voer over de Zuiderzee naar West-Friesland, om zich daar te vestigen in het dorp Andijk.  

 

Amateur-genealoog Joop Koning heeft de familiestamboom van Sjerp Imkes uitgezocht tot in de 14e eeuw. De oudste bekende voorvader van Sjerp Imkes was ene Juw Hottinga die rond 1340 in Nijland bij Bolsward woonde. Alle mannelijke, en waarschijnlijk ook alle vrouwelijke, voorouders van Sjerp Imkes waren Friezen. Eeuwenlang woonden ze in het gebied dat nu Súdwest-Fryslân is. Verder dan Leeuwarden kwamen ze niet. Waarom deze diepfriezen, Sjerp en Rigtje, dan toch uit Fryslân vertrokken is niet bekend.

 

Joop Koning suggereert dat ze misschien op de vlucht waren voor de pest, die in die tijd in Fryslân heerste. Of misschien was er ruzie in de familie. Maar wat de reden ook was, Sjerp en Rigtje vertrokken om niet meer terug te keren. No return.

 

Ze trouwden in de gereformeerde kerk in Andijk en begonnen een nieuw leven. Hun kinderen bekeerden zich zelfs tot een ander geloof, het katholicisme. Wel zo handig als je wilt integreren in het overwegend katholieke West-Friesland. Hun kleinzoon Klaas moest in de Napoleontische tijd, toen de burgerlijke stand werd ingevoerd, een familienaam kiezen. Hij koos Sjerps. Klaas en zijn gezin woonden in Venhuizen, waar zijn vader Sjoert eerder wethouder was, en waar ik geboren ben. U begrijpt al, ik ben een rechtstreekse afstammeling van die migranten uit de 18e eeuw, Sjerp en Rigtje, en nog verder terug, van die 14e-eeuwse Juw Hottinga uit Nijland.

 

Hier aan de rand van het land met zicht op de zee, stel ik me ze voor, Sjerp en Rigtje, die ergens aan de Friese kust aan boord gaan. Misschien was het in Stavoren, misschien in Harlingen. Ergens namen ze, met alles wat ze konden meenemen, de boot en voeren naar de andere kant van de Zuiderzee. Ik vermoed, naar de haven van Enkhuizen. Nu is dat driekwartier met de auto. Toen een definitief vertrek.

 

Migratie is van alle tijden en alle volken en ieder van ons vindt het terug in zijn of haar stamboom, als je maar ver genoeg terug gaat.

 

Twee eeuwen voor het vertrek van Sjerp en Rigtje was Harlingen juist een centrum van immigratie. Meindert Schroor noemt het in zijn boek ‘Harlingen, geschiedenis van een havenstad’, een ‘Gründerzeit’.

 

Ik citeer: "Geen van de Friese steden maakte gedurende dit tijdvak zo’n groei en expansie door als Harlingen. De bevolking van het stadje (…) zal aan het begin van de zestiende eeuw het getal van 1000 nauwelijks hebben overschreden, tegen het jaar 1600 was het inwonertal minstens verzesvoudigd." Waarbij volgens Schroor waarschijnlijk 30-40% van de bevolking niet eens werd meegeteld omdat ze buiten de middeleeuwse gracht woonden.

 

De belangrijkste groep nieuwkomers in die tijd waren de Vlaamse doopsgezinden die, op de vlucht voor vervolging omwille van hun geloof, vanaf halverwege de 16e eeuw in grote aantallen naar Harlingen kwamen en daar aan de basis stonden van de toenmalige industrialisatie. Schroor noemt de zout- kalk- en grofkeramische industrie die in Harlingen tot grote bloei kwamen door de bijdrage van de doopsgezinden.

 

Dit is maar één voorbeeld uit de geschiedenis van onze gemeente. Een zeehavenstad is per definitie een plaats waar mensen komen en gaan. En soms voor altijd vertrekken -of, zoals deze vrouw, aankomen. Omdat ze gewend zijn aan nieuwkomers zijn havensteden doorgaans tolerante steden. Zoals ook Harlingen. Niet voor niets is onze slogan ‘Harlingen, Welkom aan Zee’. Nieuwkomers worden hier snel geaccepteerd, vooral als ze daar zelf ook een beetje hun best voor doen.

 

Net als in de 16e eeuw de doopsgezinden, vangt onze gemeente vluchtelingen op. En ook zij krijgen de kans bij ons te gaan horen. De maakster van dit prachtige beeld, No return, Ilse Oelbers, zegt zelf dat ‘No Return’ staat voor de kwetsbare positie van de mensheid. De actualiteit van deze week maakt al weer duidelijk hoe kwetsbaar de mensheid is met nieuwe vluchtelingenstromen tot gevolg.

 

Ilse Oelbers zegt over dit beeld: "Persoonlijk hoor ik nooit een onvertogen woord van inwoners van Harlingen. Iedereen is welkom en iedereen mag Harlingen zijn of haar thuis noemen. Iedere dag zie ik bewoners van de asielboot langs mijn studio lopen. Vaak samen vrolijk pratend en lachend. Mijn nieuwe buren zijn vluchtelingen uit Syrië en wonen inmiddels zeven jaar in Harlingen. Ze openden onlangs een kapperszaak op de Noorderhaven. Dat is, vind ik, geweldig en hoopvol. Zo kan het dus ook."

 

Omdat migratie hoort bij een havenstad hoort dit beeld bij Harlingen. Namens het bestuur van Harlingen wil ik daarom Ilse Oelbers complimenteren met het maken van dit mooie werk, en vandaag in het bijzonder mw Hans Boonstra dank zeggen voor dit prachtige cadeau dat ze aan onze gemeente heeft geschonken. Kunst roept gevoelens en gedachten op die voor iedereen weer anders kunnen zijn. Voor mij vertelt dit beeld dat we allemaal migranten zijn of kunnen worden, en dat we allemaal van tijd tot tijd zelf ook kwetsbaar zijn, en afhankelijk van het welkom van een ander. Maar gelukkig zijn we nu hier in Harlingen. Welkom aan zee!

 
  • Foto's Dorus Breidenbach©
 
No Return

Gemeente Kunst & Cultuur Politiek & Maatschappij

Terug naar Nieuws

Meer nieuws

Joël de Jong bij laatste drie voor titel Atleet van het Jaar 2023!

14-10-2023

HARLINGEN - Joël is een van de drie atleten die genomineerd zijn voor Atleet van het Jaar 2023!

Denk mee over de toekomst van het Harlinger centrum!

14-10-2023

HARLINGEN - Waarom is onze binnenstad zo bijzonder, wat willen we behouden en wat kan anders?

Reacties

Hippe Frieten & Ons Wijnen Hippe Frieten & Ons Wijnen Atelier & Schoenmakerij de Groot Atelier & Schoenmakerij de Groot Zwembad Het Derde Haad Zwembad Het Derde Haad Visie-Events Visie-Events TeamFRL TeamFRL Harry Greve Gitaar- en Basgitaarlessen Harry Greve Gitaar- en Basgitaarlessen Kamsma Schoenen Kamsma Schoenen Harry Greve LOUNGE Harry Greve LOUNGE Milûk Milûk Peter Kuiper, voor oog en oor Peter Kuiper, voor oog en oor Gemeente Harlingen Gemeente Harlingen Homminga's Fijne Winkeltje Homminga's Fijne Winkeltje Zensa Moda Zensa Moda Firma Sijtsma Firma Sijtsma BENG Evenementen BENG Evenementen Connexa Connexa Expert Hogerhuis Expert Hogerhuis Tourist Info Harlingen Tourist Info Harlingen Joachim de Ruijter Fotografie Joachim de Ruijter Fotografie Van Campen & Dijkstra Harlingen Van Campen & Dijkstra Harlingen Hubo-Faber Hubo-Faber IJssalon Min12 IJssalon Min12 Faber Tassen, Koffers & Accessoires Faber Tassen, Koffers & Accessoires Zeilcharter Boreas Zeilcharter Boreas
Gemeente Harlingen Gemeente Harlingen Connexa Connexa Havenbrouwerij | Het Brouwdok Havenbrouwerij | Het Brouwdok Peter Kuiper, voor oog en oor Peter Kuiper, voor oog en oor Stichting Harlingen Sail Stichting Harlingen Sail Zwembad Het Derde Haad Zwembad Het Derde Haad Harry Greve Gitaar- en Basgitaarlessen Harry Greve Gitaar- en Basgitaarlessen Hippe Frieten & Ons Wijnen Hippe Frieten & Ons Wijnen Kunst & Cultuur Kunst & Cultuur Karsten Wonen Karsten Wonen Visie-Events Visie-Events Zeilcharter Boreas Zeilcharter Boreas CZVideoful CZVideoful Museum Het Hannemahuis Museum Het Hannemahuis Tourist Info Harlingen Tourist Info Harlingen Van Campen & Dijkstra Harlingen Van Campen & Dijkstra Harlingen Faber Tassen, Koffers & Accessoires Faber Tassen, Koffers & Accessoires Kamsma Schoenen Kamsma Schoenen Firma Sijtsma Firma Sijtsma Zensa Moda Zensa Moda TeamFRL TeamFRL Atelier & Schoenmakerij de Groot Atelier & Schoenmakerij de Groot Expert Hogerhuis Expert Hogerhuis Harry Greve LOUNGE Harry Greve LOUNGE
Kunst & Cultuur Kunst & Cultuur Homminga's Fijne Winkeltje Homminga's Fijne Winkeltje CZVideoful CZVideoful Connexa Connexa Firma Sijtsma Firma Sijtsma Hippe Frieten & Ons Wijnen Hippe Frieten & Ons Wijnen Stichting Harlingen Sail Stichting Harlingen Sail Museum Het Hannemahuis Museum Het Hannemahuis TeamFRL TeamFRL Harry Greve LOUNGE Harry Greve LOUNGE Van Campen & Dijkstra Harlingen Van Campen & Dijkstra Harlingen Hubo-Faber Hubo-Faber Kamsma Schoenen Kamsma Schoenen Faber Tassen, Koffers & Accessoires Faber Tassen, Koffers & Accessoires Visie-Events Visie-Events Copini Opticiëns Copini Opticiëns Peter Kuiper, voor oog en oor Peter Kuiper, voor oog en oor Gemeente Harlingen Gemeente Harlingen Havenbrouwerij | Het Brouwdok Havenbrouwerij | Het Brouwdok Joachim de Ruijter Fotografie Joachim de Ruijter Fotografie Atelier & Schoenmakerij de Groot Atelier & Schoenmakerij de Groot Milûk Milûk BENG Evenementen BENG Evenementen Harry Greve Gitaar- en Basgitaarlessen Harry Greve Gitaar- en Basgitaarlessen
Gemeente Harlingen Gemeente Harlingen IJssalon Min12 IJssalon Min12 Harry Greve Gitaar- en Basgitaarlessen Harry Greve Gitaar- en Basgitaarlessen Museum Het Hannemahuis Museum Het Hannemahuis CZVideoful CZVideoful Kamsma Schoenen Kamsma Schoenen Faber Tassen, Koffers & Accessoires Faber Tassen, Koffers & Accessoires Hubo-Faber Hubo-Faber Karsten Wonen Karsten Wonen Connexa Connexa Visie-Events Visie-Events Joachim de Ruijter Fotografie Joachim de Ruijter Fotografie Firma Sijtsma Firma Sijtsma Tourist Info Harlingen Tourist Info Harlingen Milûk Milûk Harry Greve LOUNGE Harry Greve LOUNGE Kunst & Cultuur Kunst & Cultuur Atelier & Schoenmakerij de Groot Atelier & Schoenmakerij de Groot Zeilcharter Boreas Zeilcharter Boreas Peter Kuiper, voor oog en oor Peter Kuiper, voor oog en oor Expert Hogerhuis Expert Hogerhuis Haarmode Cats Haarmode Cats Homminga's Fijne Winkeltje Homminga's Fijne Winkeltje BENG Evenementen BENG Evenementen
Hippe Frieten & Ons Wijnen Hippe Frieten & Ons Wijnen Havenbrouwerij | Het Brouwdok Havenbrouwerij | Het Brouwdok Gemeente Harlingen Gemeente Harlingen Faber Tassen, Koffers & Accessoires Faber Tassen, Koffers & Accessoires Kamsma Schoenen Kamsma Schoenen Kunst & Cultuur Kunst & Cultuur Zwembad Het Derde Haad Zwembad Het Derde Haad Tourist Info Harlingen Tourist Info Harlingen Museum Het Hannemahuis Museum Het Hannemahuis Zensa Moda Zensa Moda Karsten Wonen Karsten Wonen BENG Evenementen BENG Evenementen