Wie zijn ze en wat doen ze en waarom vinden ze het belangrijk om de Visserijdagen te steunen zodat deze als grootste evenement in Harlingen jaarlijks georganiseerd kan worden.
Door Laurens Posthumus
Bakkerij Elsinga, meer dan brood alleen
De ouderen onder ons weten het vast nog wel. In het centrum van Harlingen was in elke straat wel een slager, kruidenier of bakker te vinden. Van laatstgenoemde beroepsgroep zijn er nog twee over, die beiden een begrip zijn: Overzet op het Franekereind en Elsinga op de Voorstraat. Maar Elsinga dat is toch bakkerij Bijlsma? Om daar duidelijkheid in te krijgen ben ik op bezoek gegaan bij Jolanda en Jan Bijlsma, die sinds 1991 de scepter zwaaien bij bakkerij Elsinga. Beide geen nieuwkomers, want van jongs af aan zijn ze opgegroeid in de bakkerij van pake Jan en vader Klaas Bijlsma in de Kerkpoortstraat 53/55.
Eerstgenoemde nam in 1948 de bakkerij van T. Bekius over door middel van een advertentie ”waarin ondergetekende J. Bijlsma de vrijheid neemt zich bij u aan te bevelen en hoopt door serieuze bediening zich het vertrouwen waardig te maken dat zijn voorganger ruim 48 jaar heeft gehad”. En met succes, want bakkerij Bijlsma werd hierdoor ook een begrip in Harlingen.
Toen begin jaren zeventig er een einde kwam aan de industriële activiteiten in de wijk Almenum met onder andere de sloop van de twee grote gashouders moest vader Klaas op zoek naar een andere locatie en verhuisde het bedrijf in 1988 naar het Oud Jaagpad, waar bakkerij Galema gevestigd was. Dat is maar tijdelijk geweest want in 1976 verhuisde bakkerij Bijlsma definitief naar de Voorstraat, waarbij de naam Elsinga behouden bleef. Dat is tot op de dag van vandaag nog zo. Want zeg nou zelf, een naam van een bedrijf dat al sinds 1872 bestaat, verander je niet zo maar. Dat is een begrip evenals de naam bakker Bijlsma, waarvan inmiddels de derde generatie ons dagelijks brood bakt.
Meer dan brood alleen
Kan mijzelf de tijd nog wel herinneren dat je alleen maar bruin en witbrood had, aangevuld met roggebrood, reepkoek en koekjes. Banket was een luxe dat alleen voorbehouden was aan de “elite” en gemaakt werd door echte banketbakkers, waarvan er twee in Harlingen geweest zijn. Die kant zijn de Bijlsma’s niet uitgegaan. Voor hen was en is het brood en gebak. Alleen hebben bruin en wit gezelschap gekregen van diverse varianten, zoals rogge, tijger-, spelt-, jutter-, vloer-, sesam- en waddenbrood, om er maar een paar te noemen.
Specialiteiten en werkzaamheden
Om te beginnen zijn dat de Friese specialiteiten, oranjekoek, dúmkes (duimpjes) en sûkerbôle (suikerbrood).
Geliefde producten die vooral bij de vele toeristen die Harlingen bezoeken een must zijn. Daar komt nog bij dat in de loop der jaren de Bijlsma’s met deze producten, maar ook andere, tal van prijzen gewonnen hebben en dat maakt de verkoop alleen maar aantrekkelijker. Maar ook in diverse soorten gebak en het chocoladeassortiment probeert men regelmatig met wat nieuws te komen. Stilstaan is achteruitgang zegt men wel eens, en dat woord komt in het Bijlsma’s woordenboek niet voor. De elektrisch en met pellets gestookte ovens worden ’s nachts op temperatuur gebracht en dan begint Jan eigenlijk altijd ’s nachts om twee uur.
Maar met de komst van een nieuwe broodbakker kunnen we wat wisselen en het zo doen dat de een om twee uur begint en de andere om vijf uur. Pittig genoeg lijkt mij, maar Jolanda en Jan hebben goede hoop dat één van de andere bakkers binnenkort definitief broodbakker gaat worden. “Anders kan ik niet eens op vakantie,” zegt Jan lachend.
Ook zijn ze geen lid van een bakkersgilde. Alles doen ze naar eigen goeddunken, zich daarbij wel houdend aan de hygiënevoorschriften en de keuringsdienst van waren. Op mijn vraag is het nog wel leuk om in deze dure tijd met de alsmaar stijgende grondstofprijzen bakker te zijn en te worden, antwoord Jan: “Ik denk dat het voor nieuwkomers lastiger is dan voor ons. Wij zijn er met opgegroeid en weten niet beter. Vroeger was alles handmatig, maar met de komst van mengmachines en voorbereide grondstoffen is het wat gemakkelijker geworden.
Brood bakken is een vak en als je daarnaast ook nog een goed product kan leveren ben ik tevreden en daarom doe ik dit werk nog steeds met plezier, ook als is ons brood duurder dan in de supermarkt. Bij ons is een klant niet zo maar een klant. Een ieder heeft zijn eigen verhaal dat ze met ons delen. Hoe bijzonder is dat, want wij hebben altijd een luisterend oor”.
Hoewel de naam Elsinga nog steeds in ere gehouden wordt, is de bakkerij een echt familiebedrijf geworden, waar met name – de inmiddels overleden Klaas – met een goed gevoel op terugzien kan. Want naast Jolanda en broer Jan zijn hun beide partners, haar jongste zoon en zijn oudste dochter in de bakkerij werkzaam te samen met vier bakkers, tien personeelsleden voor in de winkel en een bezorgster.
Deze laatste brengt de bestellingen rond, maar ook het ontbijt voor de gasten in de Trechter aan de Willemshaven. De andere ontbijtjes worden door de Vuurtoren en de Havenkraan zelf gehaald.
”Sponseren doen we alleen in nature in de vorm van een bon of lekkere koek. Zoals in de pauze van het ouderenprogramma van de Visserijdagen in de tehuizen. En dat stellen de bewoners zeer op prijs. Het hoort erbij, evenals deze dagen bij Harlingen horen”, aldus Jolanda.
”Samen staan wij garant voor een goed product dat met een praatje en een glimlach verkocht wordt en zijn weg vindt in Harlingen en omgeving, maar ook ver daarbuiten. Hierdoor ontstaat een band met onze klanten en dat is onze kracht”.
