Het werd een middag over vrijheid, veiligheid, kameraadschap en de verhalen die veteranen met zich meedragen.
Voorzitter Ron Veenstra opende de bijeenkomst en benadrukte het belang van vrijheid. Onder de aanwezigen waren burgemeester Ina Sjerps, wethouder Hendrik Sijtsma, verschillende raadsleden, leden van de projectgroep 80 jaar Vrijheid en zo’n veertig veteranen met hun partner of begeleider.
Veenstra stond ook stil bij de samenwerking met de gemeente Harlingen. Volgens hem is die vanaf de oprichting van de stichting bijzonder goed geweest. Aan het einde van de bijeenkomst werd burgemeester Ina Sjerps benoemd tot erelid van Stichting Veteranen Harlingen.
Kameraadschap en verbondenheid
In haar toespraak sprak Sjerps over de kameraadschap en onderlinge verbondenheid onder veteranen. Ze trok daarbij een vergelijking met haar recente bezoek aan Oekraïne. Ondanks de enorme verwoestingen en het vele menselijke leed viel haar op hoe sterk mensen daar met de toekomst bezig zijn.
Volgens Sjerps laat dat zien hoe belangrijk het is om vrijheid niet als vanzelfsprekend te beschouwen en als samenleving oog te houden voor elkaar.
Ook was er aandacht voor de Vrijheidsmuur op RSG Simon Vestdijk. Projectleider David Feenstra vertelde over het project, dat samen met leerlingen en medewerkers van de school tot stand kwam. Een filmverslag liet zien hoe binnen de school aan het thema vrijheid is gewerkt.
‘Vrijheid kun je niet zien, maar wel voelen’
Generaal-majoor Johan van Deventer, commandant van het Netherlands Joint Force Command (NLD JFC), nam de aanwezigen vervolgens mee in drie vragen: wat is vrijheid, wat bedreigt vrijheid en hoe beschermen we haar?
“Vrijheid kun je niet zien, maar wel voelen en ervaren. Maar vrijheid is niet vanzelfsprekend. Je moet er wel wat voor doen.”
Van Deventer vertelde over de veranderende veiligheidssituatie en de samenwerking tussen verschillende krijgsmachtonderdelen en NAVO-landen. Dreiging bestaat volgens hem tegenwoordig niet alleen uit een mogelijke militaire aanval. Ook cyberaanvallen, drones en sabotage van energievoorzieningen en belangrijke infrastructuur spelen een steeds grotere rol.
Hij is daarom blij dat Defensie na jaren van krimp weer kan groeien. “We moeten ons adequaat kunnen voorbereiden op een oorlog, in de hoop dat die nooit zal komen. Maar we moeten er wel klaar voor zijn.”
Dienstplicht weer bespreekbaar
Vanuit de zaal kwam ook de vraag hoe Van Deventer aankijkt tegen het opnieuw invoeren van de dienstplicht. Hij ziet daar, in een passende vorm, zeker mogelijkheden voor.
Daarbij benadrukte hij dat Defensie veel breder is dan alleen fysiek militaire inzet. Ook mensen met kennis van bijvoorbeeld ICT en cyberveiligheid zijn hard nodig. Veteranen kunnen volgens hem eveneens een belangrijke rol spelen door hun ervaringen te delen, bijvoorbeeld tijdens bezoeken aan scholen.
“Veteranen zijn geen club mensen die alleen over vroeger praat. Juist hun verhalen laten zien wat er speelt en dat je zelf het verschil kunt maken.”
De mentale kant van een uitzending
Na de pauze kreeg veteraan Anton Nootenboom, beter bekend als The Barefoot Dutchman, het woord. Hij vertelde openhartig over de mentale problemen waarmee hij na zijn tijd als militair te maken kreeg.
Lange wandeltochten op blote voeten hielpen hem om zijn ervaringen een plek te geven. Met zijn tochten vraagt hij inmiddels wereldwijd aandacht voor mentale gezondheid en de problemen waarmee veteranen na een uitzending kunnen worstelen.
Zijn verhaal maakte duidelijk dat de gevolgen van een militaire inzet niet altijd zichtbaar zijn en soms pas veel later naar boven komen. Goede begeleiding en nazorg voor veteranen blijven daarom belangrijk.
Ontmoeten en verhalen delen
Naast de lezingen was er vooral veel ruimte om elkaar te ontmoeten, ervaringen uit te wisselen en herinneringen te delen. Onder het genot van de traditionele ‘blauwe hap’ werd de middag in Milûk informeel afgesloten.
De Veteranendag liet daarmee opnieuw zien waarom het belangrijk is veteranen bij elkaar te brengen en hun verhalen te blijven vertellen. Niet alleen over wat er vroeger gebeurde, maar juist ook over vrijheid en veiligheid in het hier en nu.
