Woensdag 18 maart 2026 gaan we weer naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. Volgens een nieuwe prognose van opiniepeiler Maurice de Hond lijken er een paar duidelijke trends zichtbaar te worden in het politieke landschap. En die zijn ook voor Harlingers interessant om in de gaten te houden.
Opkomst blijft naar verwachting rond de 50%
De verwachting is dat ongeveer de helft van de kiesgerechtigden gaat stemmen. Dat is vergelijkbaar met eerdere gemeenteraadsverkiezingen. Lokale verkiezingen trekken traditioneel minder kiezers dan landelijke verkiezingen, maar juist daardoor kan elke stem extra zwaar wegen.
Friesland lijkt ‘roder’ te kleuren
Een van de opvallendste voorspellingen is dat GroenLinks/PvdA landelijk de grootste partij kan worden bij de gemeenteraadsverkiezingen. In veel gemeenten in het noorden van het land zou dat zichtbaar kunnen worden.
Ook in Friesland lijkt de kaart volgens de prognose vaker rood te kleuren.
Dat betekent niet automatisch dat overal een PvdA of GroenLinks wint, maar wel dat linkse samenwerkingen of combinaties sterker lijken te worden.
Een voorbeeld vlak bij Harlingen is de gemeente Waadhoeke, waar de samenwerking SAM (PvdA, GroenLinks en D66) volgens de verwachting een belangrijke rol kan spelen.
Lokale partijen blijven sterk
Een tweede duidelijke trend is de groei van lokale partijen. In veel gemeenten waar al sterke lokale partijen bestaan, wordt verwacht dat zij nog wat extra stemmen gaan halen.
Dat kan vooral gebeuren in gemeenten waar:
-
lokale thema’s veel aandacht krijgen
-
er politieke onrust is
-
of waar onderwerpen spelen zoals de komst van een AZC
Lokale partijen profiteren vaak van kiezers die vinden dat de gemeentepolitiek vooral over hun eigen stad of dorp moet gaan.
Winnaars en verliezers volgens de prognose
Volgens de voorspelling van Maurice de Hond zien de landelijke trends er ongeveer zo uit:
Mogelijke winnaars
-
GroenLinks/PvdA (grootste landelijke partij)
-
D66 (winst t.o.v. vorige gemeenteraadsverkiezingen)
-
FVD (duidelijke winst in gemeenten waar ze meedoen)
-
PVV (lichte winst)
-
50PLUS (lichte winst)
Partijen die mogelijk verliezen
-
VVD (lijkt op verlies af te stevenen)
-
SP (lichte daling)
-
Partij voor de Dieren (lichte daling)
BBB
-
BBB deed in 2022 niet mee aan de gemeenteraadsverkiezingen
-
In de 28 gemeenten waar BBB nu meedoet, verwacht De Hond geen grote doorbraak.
En wat betekent dat voor Harlingen?
De prognose zegt vooral iets over landelijke trends. Hoe het in Harlingen zelf uitpakt, hangt uiteindelijk af van:
-
de lokale partijen en kandidaten
-
de onderwerpen die hier spelen
-
en natuurlijk hoeveel Harlingers gaan stemmen.
Met een verwachte opkomst van rond de 50% kan elke stem dus een groot verschil maken.
De gemeenteraadsverkiezingen zijn op woensdag 18 maart 2026
Harlingers bepalen dan wie de komende vier jaar de koers van de stad mede uitzet.
StemWijzer
StemWijzer is de meeste gebruikte stemhulp in verkiezingstijd, gemaakt door ProDemos – Huis voor democratie en rechtsstaat. Door op www.stemwijzer.nl stellingen met eens, oneens of geen mening te beantwoorden kunnen kiezers hun standpunten vergelijken met die van de politieke partijen.
In de gemeente Harlingen doen acht partijen mee aan de verkiezingen:
Lijst 1: PvdA-GroenLinks
Lijst 2: Harlinger Belang
Lijst 3: CDA
Lijst 4: VVD
Lijst 5: Wad'n Partij Harlingen
Lijst 6: HOOP
Lijst 7: D66
Lijst 8: Christen Unie
