Hoe duurzaam is recreatie in het Waddengebied en waar liggen mogelijkheden voor verbetering? Het nieuwe WaddenVisie duurzaamheidsdashboard brengt beschikbare gegevens uit het Nederlandse en Duitse Waddengebied samen. De eerste versie wordt dinsdag 8 september gepresenteerd tijdens de internationale WadNext Conferentie op Ameland. Het dashboard is ontwikkeld binnen het Europese Interreg 6a-project WaddenVisie, met Merk Fryslân als leadpartner.
Het dashboard geeft ondernemers, beleidsmakers en onderzoekers inzicht in verschillende aspecten van duurzame recreatie en kijkt naar watergebruik, afval, mobiliteit, lokale werkgelegenheid, cultureel erfgoed en de invloed van recreatie op natuur en leefomgeving.
De eerste versie richt zich op het Waddengebied in Fryslân, Groningen en Nedersaksen. Waar de beschikbare gegevens dat toelaten, worden resultaten op een kleiner geografisch niveau zichtbaar gemaakt.
Van gezamenlijke visie naar meetbare indicatoren
Het dashboard maakt gebruik van een vastgelegde methodiek. Vanuit één gezamenlijke visie zijn vier strategieën uitgewerkt. Daaronder vallen achttien doelstellingen en 42 indicatoren. Voor vijftien doelstellingen zijn in deze eerste versie indicatoren beschikbaar.
De vier strategische richtingen gaan over natuur, economie, samenleving en cultuur, en bestuur en bezoekersmanagement. De doelstellingen zijn ontwikkeld op basis van de internationale standaarden van Green Destinations en de Global Sustainable Tourism Council, GSTC. De methodiek is daarnaast getoetst aan het meetkader van UN Tourism, waaronder INSTO. Deze internationale kaders zijn vertaald naar de situatie in het Waddengebied.
Door eerst de gewenste ontwikkeling te bepalen en daar vervolgens meetbare indicatoren aan te koppelen, blijft zichtbaar waarom gegevens worden verzameld en aan welke ambitie ze bijdragen.
42 indicatoren brengen verschillende kanten van duurzaamheid samen
Binnen het onderdeel natuur wordt onder meer gekeken naar waterkwaliteit, afval, energie- en watergebruik, de bijdrage van recreatie aan natuurherstel en verschillende vormen van uitstoot en verstoring.
De economische indicatoren richten zich onder andere op lokaal geproduceerde goederen en diensten, werkgelegenheid, kwaliteit van leven en infrastructuur. Binnen samenleving en cultuur komen onderwerpen als mobiliteit en de invloed van bezoekers op kwetsbare gebieden terug. Het onderdeel bestuur en bezoekersmanagement kijkt onder meer naar samenwerking, kennisdeling en bewustzijn rond duurzaamheid.
De beschikbare gegevens verschillen per onderwerp en per land. Voor een deel van de 42 indicatoren is in Nederland en Duitsland al informatie beschikbaar. Andere onderdelen bevatten nog witte vlekken: ook die verschillen zijn zichtbaar in het dashboard.
Eerste versie basis voor verdere ontwikkeling
De lancering tijdens WadNext is een 'soft launch'. Het dashboard blijft de komende periode volop in ontwikkeling. De eerste versie laat zien welke informatie beschikbaar is en waar aanvullende gegevens nodig zijn. Het vergelijken van gegevens uit Nederland en Duitsland vraagt daarbij aandacht, omdat definities en meetmethodes per land soms verschillen. Ook ontbreken voor sommige onderwerpen nog gegevens, bijvoorbeeld wanneer informatie over de recreatiesector niet afzonderlijk of op lokaal niveau beschikbaar is.
Juist door deze hiaten zichtbaar te maken ontstaat inzicht in wat nodig is om de ontwikkeling van duurzame recreatie beter te volgen. Het dashboard maakt gebruik van Power BI en is toegankelijk via een gewone internetbrowser. Gebruikers hebben hiervoor geen gespecialiseerde programmatuur nodig.
Onderdeel van WaddenVisie
De eerste versie van het WaddenVisie duurzaamheidsdashboard wordt tijdens WadNext gepresenteerd door Enno Lieder, projectleider WaddenVisie, en Tomke Eden, Research Manager WaddenVisie, samen met Nazli Kurupinar, Noel Middelhoek en Flemming Stötzer.
WaddenVisie richt zich op de duurzame ontwikkeling van recreatie en toerisme in het Waddengebied. Een belangrijk onderdeel van het project is het ontwikkelen van een systeem waarmee duurzaamheid op verschillende schaalniveaus kan worden gemeten en gevisualiseerd. Merk Fryslân is leadpartner van het project.
- Het dashboard is vanaf 8 september te vinden op waddenvisie.nl.
