Vrijwilligers van de Barentszwerf, die de rondleidingen verzorgen op het expeditieschip Witte Swaen, organiseren deze lezing. Het doel is om de mensen inzicht te geven in de reizen naar het noorden in vroegere tijden en hoe men omging met navigatie.
Actief gezocht
De afgelopen zes eeuwen hebben Europeanen actief gezocht naar een zeeroute naar “de oost” (het huidige China, India en Indonesië). In de eerste instantie om rechtstreeks handel te drijven zonder tussenkomst van meest Arabische tussenhandelaren waar producten uit die landen peperduur van werden. De zuidoostelijke route, om Afrika heen, was de eerste route die door de Portugezen werd gevonden en uiteindelijk de enige echt praktisch bruikbare. De zuidwestelijke een erg lange route met een gevaarlijke ronding van het zuidelijkste puntje van Zuid-Amerika had zeker geen voordelen. Maar de routes over het noorden, noordoost langs Siberië en noordwest door het Canadese archipel leken korter en vermeden de hegemonie van de Portugezen. Van die eeuwenlange zoektocht door het noordpoolgebied zijn de reizen van Willem Barentsz het bekendste Nederlandse voorbeeld. Met beperkte navigatiemiddelen vond men de weg op zee. Zo kon door de hoogte van de zon te meten de geografische breedte worden bepaald.
Om de noord
Ook toen al lang duidelijk was dat een voordelige handelsroute over het noorden naar de Grote Oceaan een illusie was bleef die doorgaan en werd meer een prestigeproject van vooral Engelsen en Scandinaviërs vergelijkbaar met het bereiken van de noord- en zuidpool of later de maan en Mars. Het doel werd meer het ontdekken van een onbekende wereld en wetenschappelijk onderzoek van het poolgebied. Onze kennis van deze noordelijke gebieden is voor een belangrijk deel gebaseerd op deze pogingen een doorvaart te vinden en het levert een schat aan prachtige verhalen op over ijselijke avonturen als die van Barentsz en de Engelsen Ross en Franklin en de Scandinaviërs Amundsen en Nordenskjold.
De lezing bestaat uit twee delen. Het eerste deel ‘Zeeroutes naar het noorden’ wordt verzorgd door Derk Stegeman. Het tweede deel ‘Navigatie in de 16e eeuw’ volgt na de pauze en wordt gegeven door Bert Ponjee.
De lezing vindt plaats in de gehoorzaal van Gemeentemuseum Het Hannemahuis en begint om 20.00 uur. Inloop vanaf 19.30 uur via de Christoffelsteeg (links van het Hannemahuis, Voorstraat 56 Harlingen) . De toegang is 5 euro. De lezing is mede mogelijk gemaakt met medewerking van het Hannemahuis.
