De Omdraai

De Omdraai

Kindercoaching en gezinsbegeleiding de Omdraai - Gespecialiseerd in opvoed- en gedragsproblemen. Begeleiding bij scheiding en samengesteld gezin. Succesvol Samengesteld!
Lees verder...
Harlingen Welkom aan Zee

Harlingen Welkom aan Zee

Grenzend aan het Werelderfgoed de Waddenzee is Harlingen een stoere magneet voor wie houdt van wind en water.
Lees verder...
Peter Kuiper, voor oog en oor

Peter Kuiper, voor oog en oor

Nieuwe bril, contactlenzen of hooroplossing? Bij Peter Kuiper, dé opticien en audicien bent u aan het juiste adres.
Lees verder...
Plus Lunenborg

Plus Lunenborg

Goed eten moet voor iedereen betaalbaar zijn. Daarom vind je bij PLUS Lunenborg de 'Laagblijvers': producten die het hele jaar rond éxtra voordelig zijn!
Lees verder...
Casper van Veen Uitvaartzorg

Casper van Veen Uitvaartzorg

Het hoeft niet anders, maar het kan wel anders. 24 uur per dag, 7 dagen per week bereikbaar.
Lees verder...
Grijmans Advocatuur & Mediation

Grijmans Advocatuur & Mediation

Iedereen die in een juridisch geschil verzeild is geraakt, gaat scheiden of verdacht wordt van een strafbaar feit kan rekenen op rechtsbijstand van ons.
Lees verder...
C.L. International: Goed op weg

C.L. International: Goed op weg

Het bergingsbedrijf voor Noord-West Friesland, Terschelling en Vlieland.
Lees verder...
Dé Harlinger UITagenda!

Dé Harlinger UITagenda!

Plaats zelf je activiteiten op dé Harlinger UITagenda! Heb je nog geen account? Registreren is makkelijk en supersnel!
Lees verder...
Harlingen Bezorgt

Harlingen Bezorgt

Steun onze lokale helden! Winkel via HarlingenBezorgt gemakkelijk online!
Lees verder...
Gemeente Harlingen

Gemeente Harlingen

Hier vindt u alle informatie over de producten en diensten van de gemeente Harlingen.
Lees verder...

Harlingen bevrijd!

14-04-2021

HARLINGEN - Zaterdag 17 april is het 76 jaar geleden dat Harlingen werd bevrijd na vijf oorlogsjaren en bezetting door de Duitsers.

Harlingen bevrijd! Canadese militaire voertuigen op de Midlumerlaan na de verovering van de stad. Foto archief Hannemahuis.

Tekst Joop van der Heide

 

Vorig jaar zou de 75ste bevrijdingsdagen 17 april én 5 mei voluit worden gevierd, maar de corona pandemie verhinderde dat. In 2021 zou 75+1 gevierd worden met het programma van 2020, maar nog steeds is het corona virus niet onder controle. De organisatie die activiteiten van het Centraal Comité 1945 rond de 17e april en 5 mei heeft overgenomen, laat weten dat er komende jaren zeker nog aandacht zal zijn voor een groot bevrijdingsfeest. Om toch nu nog aandacht te besteden aan de beëindiging van de Tweede Wereld Oorlog en bevrijding, hieronder een artikel rond de bevrijding van Harlingen door eenheden van het Canadese 9de leger.

 

Opmars vanuit het zuiden

April 1945 Op de linkerflank van het Canadese 2e Legerkorps lag de Canadese 3e Infanterie Divisie met hemelsbreed 200 kilometer verderop naar het noorden, de einddoelen aan de Friese Waddenkust en Leeuwarden als belangrijkste divisie aanvalsdoel. Het burgerverkeer op de route Harlingen – Leeuwarden – Groningen werd op 5 april al stopgezet. Militaire colonnes mochten niet meer gehinderd worden in hun bewegingen om de Kop van de Afsluitdijk te bereiken. Vervolgens werd het vliegveld Leeuwarden op 6 april door de Duitsers afgeschreven voor militair gebruik. En de Arbeitsreferent te Leeuwarden oordeelde dat Ausweise niet meer nodig waren want ‘..Der Krieg ist ja am Ende..’ 

 

Razendsnelle opmars

In Friesland was er geen sprake van het voeren van een verdediging door de Duitse bezetters, hooguit van de vraag hoe het vege lijf te redden. Slechts één bataljon was er nodig om Friesland in een razendsnel tempo te doorkruisen vanaf Noordwolde tot aan de Friesche Wadden ten noorden van Dokkum. De ingezette brigades van de Canadese derde infanteriedivisie, behoefden alleen nog wat ‘opruimwerkzaamheden’ te verrichten. Alleen in de sector Harlingen en van Makkum en Pingjum tot aan de Afsluitdijk moesten de Canadezen voluit aan de bak. Vanuit Leeuwarden spoedde een van de bataljons zich in westelijke richting om Harlingen te bevrijden. Verder dan Franeker kwamen zij die zondagmiddag 15 april niet.

 

Rechtsomkeert

De Canadese spits maakte bij Franeker rechtsomkeert, daarbij de ongeveer 500 achtergebleven Duitsers in Harlingen de gelegenheid gevend om op zondag 15 april en maandag 16 april op grote schaal vernielingen aan te richten. Bruggen werden vernietigd en meer dan 15 vaartuigen tot zinken gebracht. Op maandagochtend 16 april bereikte de voorhoede van de Canadezen Midlum. Vanuit Herbaijum werd Harlingen vroeg in de avond met artillerievuur bestookt door een luchtwaarnemer geleid. De Canadese commandant nam zijn toevlucht tot een beproefd gebleken recept. Eerst murw bombarderen, dan pas binnentrekken. Later op de avond van 16 april 1945 trokken de tirailleurs de stad in en konden zij zich rond middernacht meester maken van de binnenstad.

 

Beschonken Duitsers

Opmerkelijk was het aantal behoorlijk beschonken Duitse militairen die de Canadezen aantroffen. De Canadezen kwamen de stad in over de Harlingerstraatweg en Midlumerlaan. De belangrijkste verbindingsweg naar Franeker tot begin jaren 50 het Van Harinxmakanaal die toegangsweg doorsneed. Net als in de rest van Friesland was er in Franeker geen enkele tegenstand van de Duitse bezetters. Ze waren vóór de Canadezen uit gevlucht. De weerstand in Harlingen was dan ook verrassend. Uiteindelijk werd Harlingen op dinsdag 17 april 1945 bevrijd. De bevrijding van de provincie Friesland was daarmee nog steeds niet een feit want bij de stelling Wons en Makkum werd tot 19 en 20 april nog volop gevochten door de Duitsers die de Afsluitdijk in Handen probeerden te houden. Natuurlijk lukte dat niet en was Friesland na 20 april volledig bevrijdt.

 

 

Een deel van het regiment met de pipes and drums op de Grote Bredeplaats. Foto archief Hannemahuis.

 

De Canadezen zouden tot eind 1945 in Harlingen gelegerd blijven en namen volop deel aan de feestelijkheden in augustus, speelden sportwedstrijden en vermengden zich uitstekend met de Harlinger bevolking.

 

In 2015 zijn er nog zeven van die bevrijders in Harlingen geweest, werden op het stadhuis door de burgemeester ontvangen met een Harlinger lunch, vermaakten zich kostelijk met een trio zangeressen die als de Andrew Sisters oorlogsliedjes ten gehoren brachten. Men zou in 2020 de laatste Canadezen ontvangen, maar ook hier stond corona dat niet toe. De laatste bevrijder van Harlingen overleed in januari van dit jaar.

 

  • Onderstaande foto's uit het archief van de Scouting St. Michiel & Lioba groep en van Anneke Visser. Op 17 april 1946 werd er op de hoek van de Schritsen Brouwerstraat een herdenking gehouden. De verkennerij/padvinderij had in deze herdenking een belangrijk aandeel.

Algemeen Gemeente Politiek & Maatschappij

Meer nieuws

Jumbo Harlingen wordt in volledig nieuw jasje gestoken

14-04-2021

HARLINGEN - Op 28 april verwelkomt Jumbo opnieuw haar klanten

Maritieme Academie Harlingen wint 3d-geprinte boot van zwerfafval

14-04-2021

HARLINGEN - De Maritieme Academie Harlingen heeft een bijzondere prijs gewonnen, een 3d-geprinte boot gemaakt van plastic dat bij de opruimactie Skjin Wetter is gevonden in de Friese wateren.

Uit de schatkamer van... Welmoed Konst

14-04-2021

HARLINGEN - Donderdag 15 april van 19.00 tot 20.00 uur Uit de schatkamer van... bij Omroep RSH.

Reacties

Hubo-Faber Hubo-Faber Grijmans Advocatuur & Mediation Grijmans Advocatuur & Mediation Karsten Wonen Karsten Wonen De Skûle Welzijn De Skûle Welzijn Harry Greve LOUNGE Harry Greve LOUNGE Zensa Moda Zensa Moda Salon & Parfumerie Rona Salon & Parfumerie Rona De Lichtboei De Lichtboei Plus Lunenborg Plus Lunenborg IJssalon Min12 IJssalon Min12 Copini Opticiëns Copini Opticiëns Atelier & Schoenmakerij de Groot Atelier & Schoenmakerij de Groot Haarmode Cats Haarmode Cats Pizzeria Pompeï Pizzeria Pompeï Kamsma Schoenen Kamsma Schoenen Zwembad Het Derde Haad Zwembad Het Derde Haad Homminga's Fijne Winkeltje Homminga's Fijne Winkeltje Joachim de Ruijter Fotografie Joachim de Ruijter Fotografie Jumbo Olaf Hermus Jumbo Olaf Hermus Faber Tassen, Koffers & Accessoires Faber Tassen, Koffers & Accessoires De Omdraai De Omdraai Food 80/20 Food 80/20 Havenbrouwerij | Het Brouwdok Havenbrouwerij | Het Brouwdok Expert Hogerhuis Expert Hogerhuis Tourist Info Harlingen Tourist Info Harlingen Wijnen van Ons & Hippefrieten Wijnen van Ons & Hippefrieten Casper van Veen Uitvaartzorg Casper van Veen Uitvaartzorg BENG Evenementen BENG Evenementen Visie Events Visie Events Peter Kuiper, voor oog en oor Peter Kuiper, voor oog en oor
De Lichtboei De Lichtboei Joachim de Ruijter Fotografie Joachim de Ruijter Fotografie De Omdraai De Omdraai Grijmans Advocatuur & Mediation Grijmans Advocatuur & Mediation De Skûle Welzijn De Skûle Welzijn Hubo-Faber Hubo-Faber HarlingenBezorgt HarlingenBezorgt Copini Opticiëns Copini Opticiëns Plus Lunenborg Plus Lunenborg Peter Kuiper, voor oog en oor Peter Kuiper, voor oog en oor Harry Greve LOUNGE Harry Greve LOUNGE Expert Hogerhuis Expert Hogerhuis Haarmode Cats Haarmode Cats Casper van Veen Uitvaartzorg Casper van Veen Uitvaartzorg IJssalon Min12 IJssalon Min12 Tourist Info Harlingen Tourist Info Harlingen Salon & Parfumerie Rona Salon & Parfumerie Rona Zeilcharter Boreas Zeilcharter Boreas