HOOP

HOOP

De Harlinger Onafhankelijke Ouderen Partij richt zich op het algemeen belang, door in brede zin oog te hebben voor zorg, welzijn en veiligheid. HOOP is een partij voor iedereen!
Lees verder...
Van Campen & Dijkstra

Van Campen & Dijkstra

Tijdens onze openingstijden kunt u gewoon bij ons binnenlopen, Voorstraat 94, of bel ons op 0517–212140 voor het maken van een afspraak.
Lees verder...
CDA Harlingen

CDA Harlingen

De kracht van de samenleving: Zorgen voor elkaar. Het CDA streeft naar een samenleving waar mensen zoveel als mogelijk mee kunnen doen. Wij zijn dichtbij en benaderbaar.
Lees verder...
Peter Kuiper, voor oog en oor

Peter Kuiper, voor oog en oor

Nieuwe bril, contactlenzen of hooroplossing? Bij Peter Kuiper, dé opticien en audicien bent u aan het juiste adres.
Lees verder...
Grijmans

Grijmans

Iedereen die in een juridisch geschil verzeild is geraakt, gaat scheiden of verdacht wordt van een strafbaar feit kan rekenen op rechtsbijstand van ons.
Lees verder...
VVD Harlingen

VVD Harlingen

Naar een bloeiend Harlingen!
Lees verder...
Zin in een feestje?

Zin in een feestje?

Dat komt goed uit, want het is feest bij PLUS Lunenborg! Ook dit jaar kun je weer sparen voor het enige echte PLUS Boodschappenpakket!
Lees verder...
C.L. International: Goed op weg

C.L. International: Goed op weg

Het bergingsbedrijf voor Noord-West Friesland, Terschelling en Vlieland.
Lees verder...
Harlinger Belang

Harlinger Belang

Het belang voor onze stad en haar inwoners staat voor ons centraal, jullie belang is ons belang.
Lees verder...
Harlingen Welkom aan Zee

Harlingen Welkom aan Zee

Grenzend aan het Werelderfgoed de Waddenzee is Harlingen een stoere magneet voor wie houdt van wind en water.
Lees verder...
Dé Harlinger UITagenda!

Dé Harlinger UITagenda!

Plaats zelf je activiteiten op dé Harlinger UITagenda! Heb je nog geen account? Registreren is makkelijk en supersnel!
Lees verder...
Gemeente Harlingen

Gemeente Harlingen

Hier vindt u alle informatie over de producten en diensten van de gemeente Harlingen.
Lees verder...

Gerrit Schuil en Gerben Oswald

04-05-2021

HARLINGEN - In het kader van de bevrijding 76 jaar geleden publiceren we komende weken korte verhalen van Johnny de Groot en foto's van de oorlog en de bevrijding in Harlingen.

Gerrit Schuil en Gerben Oswald Gerben Oswald (links) en Gerrit Schuil (rechts), gefotografeerd door de Sicherheitspolizei in Groningen nadat ze zijn opgepakt in november 1943. Foto: Collectie Hannemahuis

Door Johnny de Groot

 

Wanneer de oorlog uitbreekt werkt Gerrit Schuil (rechts) als boekhouder bij de fa. M. Smeding in Harlingen. Al vrij snel begint hij met het ’s nachts schilderen van vaderlandse leuzen naast propaganda van de bezetter. Een poging om samen met Gerben Oswald (links) in 1942 via België en Frankrijk naar Engeland uit te wijken, mislukt, evenals een tweede poging om per schip vanuit Harlingen te ontkomen. Wanneer eind april 1943 voormalige Nederlandse militairen worden opgeroepen zich te melden voor krijgsgevangenschap weigert Gerrit Schuil zich te melden en duikt onder op Liauckema State van Rients Bruinsma in Sexbierum. Gerben Oswald duikt daar ook onder na een oproep voor de verplichte tewerkstelling in Duitsland. De verzetsgroep onder leiding van Bruinsma in Sexbierum verleent niet alleen onderdak aan onderduikers, meer pleegt ook overvallen op distributiekantoren.

 

Zij nemen deel aan overvallen op enkele bureauhouders waarbij kaartsystemen worden vernietigd en Ausweise worden buitgemaakt. In de nacht van 25 op 26 september 1943 zijn Schuil en Oswald betrokken bij de kraak van het gemeentehuis in St. Annaparochie waarbij het bevolkingsregister en blanco Persoonsbewijzen worden meegenomen. Op 3 november 1943 plegen ze een aanslag op de gehate NSB-opperluitenant en plaatsvervangend commissaris en SS-Unterscharführer S.B. van Wijnen in de Nieuwstraat. Van Wijnen is die avond aanwezig bij een voorstelling van de NSB-organisatie ‘Vreugde en Arbeid’ in de schouwburg aan de Zuidoostersingel. Na afloop, op weg naar huis, wordt hij in de Nieuwstraat door zes kogels getroffen, maar blijkt niet dodelijk gewond. Aanvankelijk worden de even daarvoor ondergedoken politieagenten Prins en De Klerk door Van Wijnen als dader genoemd, maar door verraad van provocateur Frans Michon worden Oswald en Schuil in de nacht van 22 op 23 november 1943 in hun ondergrondse schuilplaats op Liauckemastate gearresteerd. De boerderij wordt omsingeld en vrijwel de complete verzetsgroep wordt opgerold.

 

Op 14 februari 1944 worden Schuil en Oswald conform de eis van Staatsanwalt SS Sturmbannführer Erich Deppner tot de doodstraf veroordeeld. Enkele dagen laten worden Gerben Oswald en Gerrit Schuil samen met Lolle Rondaan en Folkert Bergsma op het vliegveld Schiphol gefusilleerd. Ze liggen thans begraven op de Eerebegraafplaats in Overveen/Bloemendaal, waar tal van gefusilleerde verzetsmensen liggen begraven, waaronder Hannie Schaft, ook wel bekend als ‘Het meisje met het rode haar’.

 

In de jaren zeventig worden in de wijk De Spiker straten naar hen vernoemd.

 

  • We schrijven februari 1944 wanneer Gerrit Schuil en Gerben Oswald worden geëxecuteerd. Het zal dan nog veertien maanden duren voordat Harlingen wordt bevrijd. De foto-expositie "75+1 jaar Vrijheid" met foto’s van de bevrijding en de daaropvolgende bevrijdingsfeesten is nog tot en met 8 mei te bewonderen in de etalages van lokale ondernemers.

 

Lees ook:

Algemeen Gemeente Politiek & Maatschappij

Meer nieuws

Dodenherdenking 4 mei 2021: kransleggingen en toespraak burgemeester Roel Sluiter

04-05-2021

HARLINGEN - Ook dit jaar is het een andere dodenherdenking dan normaal.

Dodenherdenking Kornwerderzand in aangepaste vorm

04-05-2021

HARLINGEN - Jaarlijks wordt op 4 mei in het Kazemattenmuseum een dodenherdenking gehouden.

Reacties