Jingle Bell Dok Kerstborrel XXL

Jingle Bell Dok Kerstborrel XXL

Kom samen feesten in de winterse sferen van ‘Jingle Bell Dok!’ Kerstborrel XXL!
Lees verder...
Werckpost

Werckpost

Werckpost is een dynamisch en flexibel uitzendbureau gespecialiseerd in uitzenden, werving & selectie en payrolling.
Lees verder...
Peter Kuiper, voor oog en oor

Peter Kuiper, voor oog en oor

Nieuwe bril, contactlenzen of hooroplossing? Bij Peter Kuiper, dé opticien en audicien bent u aan het juiste adres.
Lees verder...
RSH & Trebol presents:

RSH & Trebol presents:

Zaterdag 26 oktober: Harlinger middag & Sloopfeest!
Lees verder...
Laagblijvers!

Laagblijvers!

Goed eten vinden we belangrijk bij PLUS. En minstens zo belangrijk vinden wij dat goed eten voor iedereen betaalbaar is. Daarom vind je bij PLUS de Laagblijvers.
Lees verder...
Bestuursleden gezocht

Bestuursleden gezocht

Stichting Harlingen Open Golf is op zoek naar nieuwe bestuursleden met passie voor de sport!
Lees verder...
C.L. International: Goed op weg

C.L. International: Goed op weg

Het bergingsbedrijf voor Noord-West Friesland, Terschelling en Vlieland.
Lees verder...
Herbouw Willem Barentsz

Herbouw Willem Barentsz

Vanaf 1 april kunnen de Willem Barentsz-werf en ook de Witte Swaen weer bezocht worden.
Lees verder...
Dé Harlinger UITagenda!

Dé Harlinger UITagenda!

Plaats zelf je activiteiten op dé Harlinger UITagenda! Heb je nog geen account? Registreren is makkelijk en supersnel!
Lees verder...
Gemeente Harlingen

Gemeente Harlingen

Hier vindt u alle informatie over de producten en diensten van de gemeente Harlingen.
Lees verder...

Alles aan de hang

22-06-2019

HARLINGEN - Harlinger Eddy de Vries schreef in het verleden drie artikelen over Harlinger kaatsers.

Alles aan de hang Ids Roukema - Foto: Eddy de Vries

In het kader van het Lanenkaatsen plaatsen we deze week de drie verhalen - vandaag deel 3. 

 

Door Eddy de Vries 

 

Alles aan de hang

Als oud-leerling van de RSG Simon Vestdijk in Harlingen moet ik eerlijk bekennen dat ik nog nooit een boek van de naamgever van de school in handen heb gehad. Tot onlangs. De hoofdpersoon van dit artikel lijkt namelijk een rol te spelen in de roman ‘De Ziener’ van Simon Vestdijk uit 1959.  En het boek bevat misschien ook wel de fraaiste kaatspassage in de Nederlandse literatuur. Zo te lezen was Vestdijk een liefhebber, wanneer hij schrijft; ‘In het kaatsperk, aangegeven door een jas, een pet, een paar in de grond gestoken takjes, stond Roukema zich op te winden. Als een kat sprong hij naar te hoge ballen, liet zich opzij vallen zonder te vallen, raakte de bal met de korte, stellige patsen van iemand, die het niet alleen winnen zal, maar die ook gelijk heeft; maar al deze opzichtige hartstocht was in zekere zin verspild, want zijn tegenstander, met tienmaal minder overbodige bewegingen, stond altijd op een plaats waar het in Roukema's voordeel zou zijn geweest dat hij er net vandaan kwam.’

 

Vestdijk geeft het personage Roukema in zijn boek de voornaam ‘Jelle’; de overeenkomst met Ids Roukema lijkt echter treffend. Atletisch, een rauwe vent, een Harlinger koopman in lompen. Maar hij is helemaal geen Harlinger. Ids komt zo’n negen kilometer oostelijker ter wereld. Hij is het eerste kind van los arbeider Wouter Idsz. Roukema en zijn vrouw Johanna Jacobusd. Jillings en ziet op 7 november 1889 rond acht uur ’s morgens het levenslicht te Franeker. Ids is wel het enige kind dat in deze stad ter wereld komt, zijn drie broers en vier zusjes zullen allen in Harlingen geboren worden.

 

Sterke verhalen

Wanneer Ids Roukema ongeveer één jaar oud is, wordt in Harlingen rond eind oktober de kaatsvereniging Harlingen opgericht welke na een jaar wordt veranderd in de naam ‘Eendracht’. Dit is echter niet het begin van het kaatsen in de Havenstad. Uit de Leeuwarder Courant van Juni 1785 blijkt al, dat “Castelein Ate Minnis van ‘het Zwarte Paard’, even buiten de Zuiderpoort, met persmissie van de edele achtbare magistraat der stad Harlingen, op 18 Juny des namiddags om één uur, een gouden bal laat verkaatzen”.  Meer dan honderd jaar later, wanneer Ids Roukema ongeveer één jaar oud is, wordt in Harlingen eind oktober de “kaatsvereniging Harlingen’ opgericht welke na een jaar word veranderd in de naam “Eendracht”. Een vereniging die tot aan de jaren zeventig van de twintigste eeuw min of meer het vlaggenschip is van de KNKB. Eén van de oprichters is Jan Lichtendahl. Op een zondagmiddag wint hij met vrienden onder elkaar een kaatspartij en verdient hier een cognacje mee.

Lopend van het stukje grond waar ze gekaatst hebben, bij de ‘brakerij’, een terreintje achter de barakken voor mensen met besmettelijke ziekten, (nu het Grachtswalplein), komen ze aan bij café De Zon van Jan de Boer, op de hoek van de Zoutsloot en het Franekereind. Met een aantal mannen richten ze de kaatsvereniging op met zichzelf als bestuur. Leden zijn er dan nog niet. Voor de eerste uitgeschreven partij zal er worden gekaatst op een stuk land van Lolke de Bruin, tegenover het kerkhof. Er komen 117 kaatsers op af die elk een kwartje inleggen. De telegrafen worden uit Wijnaldum gehaald en voor de bediening ervan ‘hewwe we un stel Franekers fraagt om te bedienen, want dèr wisten we niks fan’, zegt Lichtendahl later. Het terrein zal in orde worden gemaakt met stokken en touwen van zijn visgerei en het palingtentje dient als bestuurstent. ’s Avonds rond half negen is de partij afgelopen en in de plaatselijke harmonie aan de Lanen is de prijsuitreiking. De eerste prijs gaat naar Jan Reitsma van Pingjum, Foeke Buwalda van Arum en de Midlummer Cornelis de Vries. Het is de eerste van vele geslaagde kaatspartijen in Harlingen en dat allemaal dankzij een gewonnen glaasje Cognac. Later wordt in 1905  van de gebroeders Hoekstra het huidige kaatsveld ’t Oordje gekocht voor de toen niet misselijke prijs van 1700 gulden.  

 

Zo aan het eind van de jaren ‘70 ga ik vaak met mijn vader naar de eerste klas kaatswedstrijden. Eerst alleen naar het ‘Eendracht-terrein’ in Harlingen maar later ook op de fiets naar partijen in de buurt. Als vader eindelijk zijn rijbewijs heeft weten te behalen, gaan we met de Opel Ascona 16 nog verder de provincie in. Wanneer we aan komen lopen, valt mij altijd weer het enthousiaste applaus en gejuich rond het veld op. Bij een op het oog provisorisch in elkaar getimmerd houten hokje betaalt mijn vader de entree en krijgen we de lijst mee. Oude mannen in hun zondagse pak en met witte pet, zitten op de voorste banken langs het veld, enkelen met een ‘sigaarke’ in de mondhoek. De geur van vers gemaaid gras, vermengd met die van patat en bier komt je tegemoet. Op de achtergrond een zweefmolen en de klanken van de lokale fanfare die om het uur haar gehele oeuvre herhaalt. De tijd waarin nog in lang wit ondergoed werd gekaatst, ligt al meerdere decennia achter ons maar de oude mannen met witte petten weten die verhalen nog met passie te vertellen.

 

Kunst & Cultuur Sport & Recreatie

Reacties

Plus Lunenborg Plus Lunenborg VVV Harlingen VVV Harlingen Hema Harlingen Hema Harlingen Dio Jurien Dio Jurien Atelier de Groot Atelier de Groot Joachim de Ruijter Fotografie Joachim de Ruijter Fotografie Karsten Wonen Karsten Wonen HoMMM!nga's Fijne Winkeltje HoMMM!nga's Fijne Winkeltje Anna Casparii Hotel Café Restaurant Anna Casparii Hotel Café Restaurant Eetcafé Nooitgedagt Eetcafé Nooitgedagt Kamsma Schoenen Kamsma Schoenen IJssalon Min12 IJssalon Min12 BENG Evenementen BENG Evenementen Copini Opticiëns Copini Opticiëns Harry Greve Gitaar- en Basgitaarlessen Harry Greve Gitaar- en Basgitaarlessen Faber Tassen, Koffers & Accessoires Faber Tassen, Koffers & Accessoires Hotel Café Restaurant "Zeezicht" Hotel Café Restaurant "Zeezicht" Harry Greve LOUNGE Harry Greve LOUNGE Strandpaviljoen 't Zilt Strandpaviljoen 't Zilt Fotografie Dorus Fotografie Dorus Peter Kuiper, voor oog en oor Peter Kuiper, voor oog en oor Zensa Moda Zensa Moda Salon & Parfumerie Rona Salon & Parfumerie Rona Ons Food&Wine Ons Food&Wine Zeilcharter Boreas Zeilcharter Boreas ForHim Menswear ForHim Menswear Haarmode Cats Haarmode Cats Zwembad Het Derde Haad Zwembad Het Derde Haad Hubo-Faber Hubo-Faber Expert Hogerhuis Expert Hogerhuis
ForHim Menswear ForHim Menswear Hotel Café Restaurant "Zeezicht" Hotel Café Restaurant "Zeezicht" Dio Jurien Dio Jurien Salon & Parfumerie Rona Salon & Parfumerie Rona Hema Harlingen Hema Harlingen Ons Food&Wine Ons Food&Wine Karsten Wonen Karsten Wonen IJssalon Min12 IJssalon Min12 Zensa Moda Zensa Moda Harry Greve LOUNGE Harry Greve LOUNGE Anna Casparii Hotel Café Restaurant Anna Casparii Hotel Café Restaurant Fotografie Dorus Fotografie Dorus Faber Tassen, Koffers & Accessoires Faber Tassen, Koffers & Accessoires Kamsma Schoenen Kamsma Schoenen Plus Lunenborg Plus Lunenborg Strandpaviljoen 't Zilt Strandpaviljoen 't Zilt Jumbo Olaf Hermus Jumbo Olaf Hermus Peter Kuiper, voor oog en oor Peter Kuiper, voor oog en oor