De Omdraai

De Omdraai

Kindercoaching en gezinsbegeleiding de Omdraai - Gespecialiseerd in opvoed- en gedragsproblemen. Begeleiding bij scheiding en samengesteld gezin. Succesvol Samengesteld!
Lees verder...
Peter Kuiper, voor oog en oor

Peter Kuiper, voor oog en oor

Nieuwe bril, contactlenzen of hooroplossing? Bij Peter Kuiper, dé opticien en audicien bent u aan het juiste adres.
Lees verder...
Spaar je club gezond

Spaar je club gezond

Van zondag 5 september tot en met zaterdag 13 november 2021 kunnen klanten van PLUS Lunenborg sponsorpunten sparen voor geselecteerde clubs en verenigingen in hun buurt.
Lees verder...
Grijmans Advocatuur & Mediation

Grijmans Advocatuur & Mediation

Iedereen die in een juridisch geschil verzeild is geraakt, gaat scheiden of verdacht wordt van een strafbaar feit kan rekenen op rechtsbijstand van ons.
Lees verder...
C.L. International: Goed op weg

C.L. International: Goed op weg

Het bergingsbedrijf voor Noord-West Friesland, Terschelling en Vlieland.
Lees verder...
Harlingen Welkom aan Zee

Harlingen Welkom aan Zee

Grenzend aan het Werelderfgoed de Waddenzee is Harlingen een stoere magneet voor wie houdt van wind en water.
Lees verder...
Dé Harlinger UITagenda!

Dé Harlinger UITagenda!

Plaats zelf je activiteiten op dé Harlinger UITagenda! Heb je nog geen account? Registreren is makkelijk en supersnel!
Lees verder...
Gemeente Harlingen

Gemeente Harlingen

Hier vindt u alle informatie over de producten en diensten van de gemeente Harlingen.
Lees verder...

“Vliegtuig gehoord en van dak gezien. Waarschijnlijk bom geworpen. Plaats onbekend”

19-04-2021

HARLINGEN - In het kader van de bevrijding 76 jaar geleden publiceren we komende weken korte verhalen van Johnny de Groot en foto's van de oorlog en de bevrijding in Harlingen.

“Vliegtuig gehoord en van dak gezien. Waarschijnlijk bom geworpen. Plaats onbekend” Het beschadigde woonhuis van het loodswezen aan de Zuiderhaven na de aanval in de nacht van 21 op 22 juli 1940. Foto: Collectie Johnny de Groot

Door Johnny de Groot

 

In de zomer van 1940 hebben de Duitsers het vaste land van West-Europa stevig in handen en bereiden zich voor op een invasie van Engeland onder de codenaam operatie Seelöwe (Zeeleeuw). Om de Duitsers de middelen te ontnemen die geplande invasie uit te voeren valt de RAF (Britse Luchtmacht) met grote regelmaat havens en hun aanvoerlijnen aan. Deze strijd gaat de geschiedenis in als de ‘Battle of the Barges’. Ook Harlingen krijgt daar een paar keer mee te maken die zomer.

 

De eerste weken van de bezetting verloopt voor Harlingen alles rustig, maar in de loop van juni wordt er ’s nachts herhaaldelijk veel activiteit in de lucht waargenomen door de luchtwachtdienst op het dak van het stadhuis aan de Noorderhaven. Zo wordt Den Helder in de laatste week van juni een paar maal gebombardeerd. De Nieuwe Harlinger Courant maakt melding van die bombardementen: “BOMAANVALLEN OP NEDERLANDSCHE STEDEN. Den Helder is deze week meermalen vanuit de lucht gebombardeerd. Voor zoover bekend is gemaakt zou het aantal dooden 36 en het aantal gewonden 22 bedragen. Ook Haarlem is door Engelsche vliegtuigen gebombardeerd”. Niet zo verwonderlijk dat in Harlingen de angst bestaat dat de havens niet met rust zullen worden gelaten.

 

Twee weken later is het raak in Harlingen wanneer laat in de avond van zaterdag 13 juli een tweetal bommenwerpers van de RAF een aanval op de haven doet. Vanuit het noorden denderen de machines over de stad en droppen hun bommenlast. Op nog geen tien meter van het toenmalige belastingkantoor op de hoek van het Havenplein (Nu Makelaardij Stegenga) slaat een brisantbom van 250 pond een krater tussen de spoorrails op het Dok. Een andere bom komt precies terecht op een schuilhut van stro op de kade van het Dok. Een daverende knal en een enorme vuurstraal zijn het gevolg. De schade blijft beperkt tot het sneuvelen van vele ruiten in de omgeving en raakt er een Duitse soldaat lichtgewond. Enkele dagen later wordt Harlingen opnieuw opgeschrikt door een explosie. In de nacht van 18 op 19 juli ontploft een bom in de havenmond waarbij verder geen schade wordt aangericht. De luchtwachtdienst noteert: “Vliegtuig gehoord en van dak gezien. Waarschijnlijk bom geworpen. Plaats onbekend”.

 

De volgend nacht is er weer een aanval. In het havengebied worden enkele explosies gehoord, de Duitse luchtafweer komt in actie en de sirenes van de luchtbescherming beginnen te loeien. De luchtwachtdienst noteert omstreeks half twee motorgeronk en even later een vliegtuig dat boven de stad cirkelt: “01.32 Motorgeronk in NW.richting; 01.37 Vliegtuig cirkelt boven de stad; 01.40 Bom gevallen in W.richting (kop Zuiderpier). Afweergeschut in werking. Vliegtuig cirkelt nog steeds boven de stad.” Ook komt er een bom terecht op Wasserij ‘De Bleek’ achter de huidige OBS ’t Wad aan de Midlumerlaan. Maar dat is niet het enige. In het Rooie Dorp en de Midlumerlaan worden diverse woningen getroffen door brandbommen. De meeste brandjes kunnen door de bewoners in de kiem worden gesmoord waardoor de schade beperkt blijft. Persoonlijke ongelukken doen zich gelukkig niet voor. 

 

In de nacht van 21 op 22 juli is het weer raak wanneer een brisantbom de woning van de commissaris van het Loodswezen aan de Zuiderhaven treft. Opnieuw wordt Harlingen opgeschrikt door explosies, loeiende sirenes en geknetter van de Duitse luchtafweer. Er komen brandbommen terecht op de kade van de Zuiderhaven en wordt een woning (Zuiderstraat 18) getroffen door een bom. Ook aan de overkant van de Zuiderhaven is de nodige schade veroorzaakt. Er sneuvelt een groot aantal ruiten en de spits van de toren van de St. Michaëlskerk is op diverse plaatsen beschadigd. “Bom gevallen bij Z.P.C. / Loodscommissaris; 23.47 Bom gevallen bij hoek Zuiderstraat - Zuiderbrug”, meldt de luchtwachtdienst.

 

De aanval in de nacht van 21 op 22 juli blijkt voorlopig de laatste te zijn. Ruim een maand later noteert de luchtwachtdienst nog wel een keer: “Knallen voor de haven, bij havenmond. Waarschijnlijk bom”. En in de nacht van 28 op 29 augustus worden er telkens lichtkogels boven de stad uitgegooid. De luchtwachtdienst noteert: “Verdachte belangstelling”, maar er gebeurt verder niets. Harlingen wordt daarna voorlopig met rust gelaten. Maar het zal niet de laatste aanval zijn op de stad.

 

  • We schrijven juli 1940. Het zal nog bijna vijf jaar duren voordat Harlingen wordt bevrijd. De foto-expositie "75+1 jaar Vrijheid" met foto’s van de bevrijding en de daaropvolgende bevrijdingsfeesten is nog tot en met 8 mei te bewonderen in de etalages van lokale ondernemers.

 

Lees ook:

Algemeen Gemeente Politiek & Maatschappij

Meer nieuws

Restvaccins voor kwetsbare patiënten van huisartsen

19-04-2021

HARLINGEN - Om de restvaccins tegen corona aan het einde van de dag zo goed mogelijk in te zetten, gaat GGD Fryslân deze gebruiken voor schrijnende gevallen die door huisartsen zijn aangedragen.

Age Zijlstra winnaar eerste wedvlucht vanaf Boxmeer

19-04-2021

HARLINGEN - Zaterdag 17 april werd de eerste wedvlucht van het vliegseizoen 2021 officieel gestart met de eerste Vitesse wedvlucht vanuit Boxmeer.

Lockdown Radio nadert het einde

19-04-2021

HARLINGEN - Met de lockdown in december is Omroep RSH gelijk weer gestart met ‘Corona radio’.

Reacties

Faber Tassen, Koffers & Accessoires Faber Tassen, Koffers & Accessoires Havenbrouwerij | Het Brouwdok Havenbrouwerij | Het Brouwdok Plus Lunenborg Plus Lunenborg Homminga's Fijne Winkeltje Homminga's Fijne Winkeltje De Skûle Welzijn De Skûle Welzijn Harry Greve Gitaar- en Basgitaarlessen Harry Greve Gitaar- en Basgitaarlessen Jumbo Olaf Hermus Jumbo Olaf Hermus Copini Opticiëns Copini Opticiëns Peter Kuiper, voor oog en oor Peter Kuiper, voor oog en oor Harry Greve LOUNGE Harry Greve LOUNGE HarlingenBezorgt HarlingenBezorgt Atelier & Schoenmakerij de Groot Atelier & Schoenmakerij de Groot Tourist Info Harlingen Tourist Info Harlingen The Shamrock The Shamrock Fotografie Dorus Fotografie Dorus Food 80/20 Food 80/20 Haarmode Cats Haarmode Cats Wijnen van Ons & Hippefrieten Wijnen van Ons & Hippefrieten Hubo-Faber Hubo-Faber BENG Evenementen BENG Evenementen Kamsma Schoenen Kamsma Schoenen Karsten Wonen Karsten Wonen Zeilcharter Boreas Zeilcharter Boreas Grijmans Advocatuur & Mediation Grijmans Advocatuur & Mediation Zensa Moda Zensa Moda IJssalon Min12 IJssalon Min12 De Omdraai De Omdraai Pizzeria Pompeï Pizzeria Pompeï Joachim de Ruijter Fotografie Joachim de Ruijter Fotografie Visie Events Visie Events
Harry Greve LOUNGE Harry Greve LOUNGE Faber Tassen, Koffers & Accessoires Faber Tassen, Koffers & Accessoires Zeilcharter Boreas Zeilcharter Boreas HarlingenBezorgt HarlingenBezorgt Tourist Info Harlingen Tourist Info Harlingen Zwembad Het Derde Haad Zwembad Het Derde Haad Salon & Parfumerie Rona Salon & Parfumerie Rona De Skûle Welzijn De Skûle Welzijn Atelier & Schoenmakerij de Groot Atelier & Schoenmakerij de Groot The Shamrock The Shamrock Hubo-Faber Hubo-Faber Visie Events Visie Events Grijmans Advocatuur & Mediation Grijmans Advocatuur & Mediation IJssalon Min12 IJssalon Min12 De Omdraai De Omdraai Fotografie Dorus Fotografie Dorus Havenbrouwerij | Het Brouwdok Havenbrouwerij | Het Brouwdok Pizzeria Pompeï Pizzeria Pompeï