De Omdraai

De Omdraai

Kindercoaching en gezinsbegeleiding de Omdraai - Gespecialiseerd in opvoed- en gedragsproblemen. Begeleiding bij scheiding en samengesteld gezin. Succesvol Samengesteld!
Lees verder...
Harlingen Welkom aan Zee

Harlingen Welkom aan Zee

Grenzend aan het Werelderfgoed de Waddenzee is Harlingen een stoere magneet voor wie houdt van wind en water.
Lees verder...
Peter Kuiper, voor oog en oor

Peter Kuiper, voor oog en oor

Nieuwe bril, contactlenzen of hooroplossing? Bij Peter Kuiper, dé opticien en audicien bent u aan het juiste adres.
Lees verder...
Plus Lunenborg

Plus Lunenborg

Goed eten moet voor iedereen betaalbaar zijn. Daarom vind je bij PLUS Lunenborg de 'Laagblijvers': producten die het hele jaar rond éxtra voordelig zijn!
Lees verder...
Casper van Veen Uitvaartzorg

Casper van Veen Uitvaartzorg

Het hoeft niet anders, maar het kan wel anders. 24 uur per dag, 7 dagen per week bereikbaar.
Lees verder...
Grijmans Advocatuur & Mediation

Grijmans Advocatuur & Mediation

Iedereen die in een juridisch geschil verzeild is geraakt, gaat scheiden of verdacht wordt van een strafbaar feit kan rekenen op rechtsbijstand van ons.
Lees verder...
C.L. International: Goed op weg

C.L. International: Goed op weg

Het bergingsbedrijf voor Noord-West Friesland, Terschelling en Vlieland.
Lees verder...
Dé Harlinger UITagenda!

Dé Harlinger UITagenda!

Plaats zelf je activiteiten op dé Harlinger UITagenda! Heb je nog geen account? Registreren is makkelijk en supersnel!
Lees verder...
Harlingen Bezorgt

Harlingen Bezorgt

Steun onze lokale helden! Winkel via HarlingenBezorgt gemakkelijk online!
Lees verder...
Gemeente Harlingen

Gemeente Harlingen

Hier vindt u alle informatie over de producten en diensten van de gemeente Harlingen.
Lees verder...

‘De jongens moeten gepakt, dat gedonder moet uit zijn’

23-04-2021

HARLINGEN - In het kader van de bevrijding 76 jaar geleden publiceren we komende weken korte verhalen van Johnny de Groot en foto's van de oorlog en de bevrijding in Harlingen.

‘De jongens moeten gepakt, dat gedonder moet uit zijn’ Jochem Stegeman (17), Wietse de Windt (17), Tommy Kuurstra (17), Gerrit Haagsma (17), Keimpe Glastra van Loon (18), Henk Mensink (18), Jopie Roukema (18), Michel Witte (19) en Lieuwe Koopmans (19). Foto: Collectie Hannemahuis

Door Johnny de Groot

 

Het is onrustig in de zomer van 1941 in Harlingen. Regelmatig worden gebouwen beklad met teksten als ‘Leve de Koningin’ en ‘Leve de Vrijheid’ of het door Winston Churchill geïntroduceerde ‘V-teken’. En bij het Bloemenmagazijn ‘De vergeet mij niet’ op de Voorstraat, waarvan de eigenaar bekend staat als Duitsgezind, wordt geschreven dat ze ‘m nooit zullen vergeten. In september krijgt burgemeester Hannema een telefoontje van de Duitse Sicherheitspolizei (Sipo) uit Leeuwarden waarin hem wordt opgedragen iets te doen aan de Duits-vijandige activiteiten in Harlingen.

 

Eind september laat hij aanplakbiljetten ophangen waarin wordt opgeroepen om dergelijke uitingen van Duits-vijandige gezindheid na te laten. “Opschriften en teekens waaruit een dergelijke gezindheid zou kunnen worden geconstateerd, werden de laatste maanden op verschillende plaatsen in onze stad aangebracht, waardoor groote onheilen over onze gemeente en de bevolking kunnen komen. Laat men deze dingen niet doen, opdat niet onschuldigen de dupe worden van dergelijke daden”, valt er te lezen. Wanneer het kalken van leuzen vervolgens doorgaat is de maat vol en krijgt inspecteur van politie Tonny Jansen opdracht de zaak te onderzoeken. “De jongens moeten gepakt, dat gedonder moet uit zijn”, krijgt Jansen te horen van politiecommissaris Plember van Balen. Hij ondervraagt een aantal verdachte personen. Dit levert in eerste instantie niets op, maar wanneer hij bij een kennis van hem een foto ziet met daarop een aantal jongens die het V-teken maken, laat hij de jongens op het politiebureau komen.

 

Stuk voor stuk krijgen ze de foto voorgeschoteld en wordt hen gevraagd of ze op de foto staan. Als ze dat bevestigen laat hij ze ongelezen een in het Duits gestelde verklaring ondertekenen. Eén van hen is de dan 19-jarige Lieuwe Koopmans. Over de verklaring die hij door Tonny Jansen moet onderteken schrijft hij: “Hij vertelde dat daarop stond dat ik toegaf dat ik op die foto stond. Ik kreeg de verklaring niet te lezen en hij werd ook niet voorgelezen. Alleen werd gevraagd of ik de verklaring wilde tekenen. Ik heb het maar gedaan. Dat ik het was die op de foto stond, daar kon ik toch niet onderuit”. Wat de jongens niet weten is dat ze met het ondertekenen van die verklaring bekennen dat ze ‘auf Gebäuden und Bedürfnisanstalten’ Duits-vijandige leuzen hebben aangebracht. Zo krijgt Jansen op slinkse wijze een valse bekentenis van hen op papier met grote gevolgen. Na een nacht in de cel op het politiebureau in Harlingen worden de jongens -in leeftijd variërend van 17 tot 19 jaar- naar Leeuwarden gebracht, overgedragen aan de Sicherheitspolizei en opgesloten in het Huis van Bewaring. Het ergste moet dan nog komen. Veertien dagen later worden ze op transport gesteld naar het beruchte Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort waar ze wekenlang op hardhandige wijze kennis maken met de wreedheden van de SS en getuige zijn van de verschrikkingen die joden en Russen in het kamp worden aangedaan.

 

Eind november krijgen de ouders van de jongens boetes opgelegd. Als de boetes zijn betaald worden de jongens enkele weken later vrijgelaten. “Na ruim acht weken waren we weer thuis”, schrijft Lieuwe Koopmans na de oorlog. “Van de vijfenzeventig kilo die ik woog voor vertrek waren er nog maar vijftig over.

 

  • We schrijven december 1941 wanneer de jongens weer terug zijn uit Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort. Het zal nog bijna drie-en-een-half jaar duren voordat Harlingen wordt bevrijd. De foto-expositie "75+1 jaar Vrijheid" met foto’s van de bevrijding en de daaropvolgende bevrijdingsfeesten is nog tot en met 8 mei te bewonderen in de etalages van lokale ondernemers. 

 

Lees ook:

Algemeen Gemeente Politiek & Maatschappij

Meer nieuws

Camera’s fotograferen en tellen vliegende insecten

22-04-2021

HARLINGEN - Insectencamera’s gaan helpen bij het monitoren van trends in het aantal bijen, vlinders en andere vliegende insecten in Fryslân.

Huishoudelijk hulp nodig?

22-04-2021

HARLINGEN - Bent u hulpbehoevend en heeft u huishoudelijke hulp nodig omdat u het niet zelf meer kunt?

Best beoordeelde producten nu extra scherp geprijsd bij Expert Harlingen!

22-04-2021

HARLINGEN - Profiteer nu van de 5-Sterren Deals bij Expert!

Reacties

Casper van Veen Uitvaartzorg Casper van Veen Uitvaartzorg Wijnen van Ons & Hippefrieten Wijnen van Ons & Hippefrieten Grijmans Advocatuur & Mediation Grijmans Advocatuur & Mediation Zeilcharter Boreas Zeilcharter Boreas Havenbrouwerij | Het Brouwdok Havenbrouwerij | Het Brouwdok De Skûle Welzijn De Skûle Welzijn Broodje Nuchter Broodje Nuchter Greenart Production Greenart Production Plus Lunenborg Plus Lunenborg Copini Opticiëns Copini Opticiëns Expert Hogerhuis Expert Hogerhuis Fotografie Dorus Fotografie Dorus Zensa Moda Zensa Moda Food 80/20 Food 80/20 Salon & Parfumerie Rona Salon & Parfumerie Rona Hubo-Faber Hubo-Faber Harry Greve Gitaar- en Basgitaarlessen Harry Greve Gitaar- en Basgitaarlessen De Lichtboei De Lichtboei Jumbo Olaf Hermus Jumbo Olaf Hermus Homminga's Fijne Winkeltje Homminga's Fijne Winkeltje Peter Kuiper, voor oog en oor Peter Kuiper, voor oog en oor Harry Greve LOUNGE Harry Greve LOUNGE Zwembad Het Derde Haad Zwembad Het Derde Haad Pizzeria Pompeï Pizzeria Pompeï BENG Evenementen BENG Evenementen Tourist Info Harlingen Tourist Info Harlingen The Shamrock The Shamrock IJssalon Min12 IJssalon Min12 HarlingenBezorgt HarlingenBezorgt Atelier & Schoenmakerij de Groot Atelier & Schoenmakerij de Groot
HarlingenBezorgt HarlingenBezorgt Karsten Wonen Karsten Wonen Peter Kuiper, voor oog en oor Peter Kuiper, voor oog en oor BENG Evenementen BENG Evenementen De Omdraai De Omdraai Harry Greve Gitaar- en Basgitaarlessen Harry Greve Gitaar- en Basgitaarlessen De Skûle Welzijn De Skûle Welzijn Wijnen van Ons & Hippefrieten Wijnen van Ons & Hippefrieten Copini Opticiëns Copini Opticiëns Zeilcharter Boreas Zeilcharter Boreas Kamsma Schoenen Kamsma Schoenen Atelier & Schoenmakerij de Groot Atelier & Schoenmakerij de Groot Harry Greve LOUNGE Harry Greve LOUNGE Visie Events Visie Events Haarmode Cats Haarmode Cats Jumbo Olaf Hermus Jumbo Olaf Hermus Tourist Info Harlingen Tourist Info Harlingen Hubo-Faber Hubo-Faber